جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٣٠٩ - غزل ٤٠٥ خيز تا از در ميخانه گشادى طلبيم

عنايت او قرار گرفتن است؛ ولى تنها آن كفايت نمى كند، در پى راهنماى پاك ضميرى (انبياء و اولياء : و اساتيد) بايد شد، تا كاملًا حال ما را به دوست عرضه دارد؛ كه: «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا! اتَّقُوا اللَّهَ، وَ ابْتَغُوا إِلَيْهِ الْوَسِيلَةَ»[١]: (اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد! تقواى خدا پيشه كنيد، و وسيله و دستاويزى به سوى او بجوييد.- نيز:

٢٨٤٦

«نَحْنُ السَّبَبُ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَ اللَّهِ.»

[٢]: (ما دستاويز و وسيله ميان شما و خدا هستيم.- همچنين:

٢٨٤٧

«مَنْ دَعا اللَّهَ بِنا أفْلَحَ، وَمَنْ دَعاهُ بِغَيْرِنا هَلَكَ وَاسْتَهْلَكَ.»

[٣]: (هركس خدا را به واسطه ما بخواند رستگار مى شود. و هركس به واسطه غير ما بخواند هلاك شده و ديگران را هلاك مى كند.).

و ممكن است بخواهد بگويد: محبوبا! گرچه اشك آلوده با هزاران تعلّقاتِ ما روان است و تو را مى طلبيم، اين تنها كفايت نمى كند، دلى پاكيزه از تعلّقات براى جلب محبّت و عنايت تو لازم است؛ كه:

٢٨٤٨

«قُلُوبُ العِبادِ الطّاهِرَةُ مَواضِعُ نَظَرِ اللَّهِ سُبْحانَهُ؛ فَمَنْ طَهَّرَ قَلْبَهُ، نَظَرَ إلَيْهِ.»

[٤]: (دلهاى پاك بندگان، جايگاههاى نظر خداوند سبحان است؛ لذا هركس دلش را پاك كند، خدا به او نظر خواهد نمود.)

معشوقا! ما را نسزد كه داد خواهى از جور غم عشق تو كنيم، عاشق بايد خواسته‌اش، خواسته معشوق بوده و از خود اختيار نداشته باشد. اگر چنين نباشيم، عاشقى و نام عاشقى بر ما حرام باد.

در جايى مى گويد:

[١]- مائده: ٣٥.

[٢] - بحار الانوار، ج ٢٣، ص ١٠، روايت ٥.

[٣] - بحار الانوار، ج ٢٣، ص ١٠، روايت ٨.

[٤] - غرر و درر موضوعى، باب القلب، ص ٣٢٦.