جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٢٦٤ - غزل ٣٩٨ چرا نه در پى عزم ديار خود باشم

و چرا سر از عبوديت دوست بركشم، و از فرموده: «وَ اعْبُدْ رَبَّكَ، حَتَّى يَأْتِيَكَ الْيَقِينُ»[١]: (و پروردگارت را پرستش نما، تا اينكه يقين [مرگ‌] به سراغت بيايد.- نيز: «إِنْ كُلُّ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ إِلَّا آتِي الرَّحْمنِ عَبْداً»[٢]: (مسلّماً تمام كسانى كه در آسمانها و زمين هستند بنده خداوند بسيار مهربان مى باشند.- همچنين: «أَ لَيْسَ اللَّهُ بِكافٍ عَبْدَهُ؟!»[٣]: (آيا خدا براى بنده‌اش بس نيست؟!) و: «وَ أَنِ اعْبُدُونِي، هذا صِراطٌ مُسْتَقِيمٌ»[٤]: (و اينكه مرا بپرستيد، كه اين راه راست مى باشد.) غافل باشم.

حال كه من تاب غربت ديار دنيا را ندارم؛ كه:

٢٨٠٥

«وَارْحَمْ فى هذِهِ الدُّنْيا غُرْبَتى.»

[٥]: (و در اين دنيا بر غريبى من رحم آر.- براى اينجا ساخته نشده‌ام؛ كه:

٢٨٠٦

«إنَّكَ مَخْلُوقٌ لِلآخِرَةِ، فَاعْمَل لَها.»

[٦]: (تو براى آخرت آفريده شده‌اى، پس براى آن عمل كن.- نيز:

٢٨٠٧

«دارُ البَقآءِ مَحَلُّ الصِّدّيقينَ، وَمَوْطِنُ الأبْرارِ وَالصّالِحينَ.»

[٧]: (دار بقا [آخرت‌] جايگاه صدّيقان، و موطن نيكان و صالحان مى باشد.- همچنين:

٢٨٠٨

«نَالَ المُنى‌ مَنْ عَمِلَ لِدارِ البَقآءِ.»

[٨]: (هركس براى دار بقاء [آخرت‌] عمل نمود، مسلماً به آرزوى خود خواهد رسيد.)، بهتر آن است كه توجّه به ديار ازلى خود نمايم، تا شايد به مقام قرب الهى راه يافته و از غربت رهايى يابم.

در جايى در تمنّاى اين معنى مى گويد:

[١]- حجر: ٩٩.

[٢] - مريم: ٩٣.

[٣] - زمر: ٣٦.

[٤] - يس: ٦١.

[٥] - اقبال الاعمال، ص ٧٣.

[٦] ( ٦، ٧) غرر و درر موضوعى، باب الآخرة والتّرغيب اليها، ص ٥.

[٧] ( ٦، ٧) غرر و درر موضوعى، باب الآخرة والتّرغيب اليها، ص ٥.

[٨] - غرر و درر موضوعى، باب الآخرة والتّرغيب اليها، ص ٦.