جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ

غزلى از امام خمينى قدس سره

پيام نسيم سروده اى از علامه طباطبائى قدس سره

مقدمه نظر خواجه در باره علم و فضيلت

غزل 361 در وفاى عشق تو مشهور خوبانم چو شمع

غزل 362 سحر چون بلبل بيدل شدم دمى در باغ

غزل 363 طالع اگر مدد كند دامنش آورم به كف

غزل 364 زبان خامه ندارد سر بيان فراق

غزل 365 مباد كس چو من خسته مبتلاى فراق

غزل 366 مقام امن و مى بىغش و رفيق شفيق

غزل 367 اگر شراب خورى، جرعه اى فشان بر خاك

غزل 368 اى دل ريش مرا با لب تو حق نمك

غزل 369 اى پيك پى خجسته چه نامى فديت لك!

غزل 370 هزار دشمنم ار مى كنند قصد هلاك

غزل 371 اگر به كوى تو باشد مرا مجال وصول

غزل 372 اى برده دلم را تو بدان شكل و شمايل

غزل 373 اى رخت چون خلد و لعلت سلسبيل

غزل 374 به عهد گل شدم از توبه شراب خجل

غزل 375 خوش خبر باش اى نسيم شمال

غزل 376 داراى جهان نصرت دين خسرو كامل

غزل 377 رهروان را عشق بس باشد دليل

غزل 378 هر نكته اى كه گفتم در وصف آن شمايل

غزل 379 هركس كه ندارد به جهان مهر تو در دل

غزل 380 به سحر چشم تواى لعبت خجسته خصال

غزل 381 شممت روح وداد و شمت برق وصال

غزل 382 ساقى بيار باده كه آمد زمان گل

غزل 383 آن كه پا مال جفا كرد چو خاك راهم

غزل 384 بارها گفتهام و بار دگر مى گويم

غزل 385 باز آى ساقيا كه هوا خواه خدمتم

غزل 386 برخيز تا طريق تكلف رها كنيم

غزل 387 بشرى! إذ السلامة حلت بذى سلم

غزل 388 به عزم توبه سحر گفتم استخاره كنم

غزل 389 به غير آنكه بشد دين و دانش از دستم

غزل 390 بگذار تا به شارع ميخانه بگذريم

غزل 391 به تيغ گر كشد دستش نگيرم

غزل 392 به مژگان سيه كردى هزاران رخنه در دينم

غزل 393 بيا تا گل برافشانيم و مى در ساغر اندازيم

غزل 394 بى تواى سرو روان با گل و گلشن چه كنم

غزل 395 تا سايه مباركت افتاد بر سرم

غزل 396 مرا مى بينى و هر دم زيادت مى كنى دردم

غزل 397 تو همچو صبحى ومن شمع خلوت سحرم

غزل 398 چرا نه در پى عزم ديار خود باشم

غزل 399 چل سال بيش رفت كه من لاف مى زنم

غزل 400 حاشا كه من به موسم گل ترك مى كنم

غزل 401 حجاب چهره جان مى شود غبار تنم

غزل 402 خرم آن روز كز اين منزل ويران بروم

غزل 403 خيال روى تو در كارگاه ديده كشيدم

غزل 404 خيال روى توگر بگذرد به گلشن چشم

غزل 405 خيز تا از در ميخانه گشادى طلبيم

غزل 406 خيز تا خرقه صوفى به خرابات بريم

غزل 407 در خرابات مغان گر گذر افتد بازم

غزل 408 در خرابات مغان نور خدا مى بينم

غزل 409 دردم از يار است و درمان نيز هم

غزل 410 در غم خويش چنان شيفته كردى بازم

غزل 411 در نهانخانه عشرت صنمى خوش دارم

غزل 412 دوستان وقت گل آن به كه به عشرت كوشيم

غزل 413 دوش بيمارى چشم تو ببرد از دستم

غزل 414 دوش سوداى رخش گفتم زسر بيرون كنم

غزل 415 ديده دريا كنم و صبر به صحرا فكنم

غزل 416 ديشب به سيل اشك ره خواب مى زدم

غزل 417 روز عيد است و من امروز در اين تدبيرم

غزل 418 روزگارى شد كه در ميخانه خدمت مى كنم

غزل 419 ز دست كوته خود زير بارم

غزل 420 زلف بر باد مده تا ندهى بر بادم

جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ١٩٢ - غزل ٣٨٨ به عزم توبه سحر گفتم استخاره كنم

بگيرم. به گفته خواجه در جايى:

معاشران! ز حريفِ شبانه ياد آريد		حقوقِ بندگىِ مخلصانه ياد آريد

چو در ميان مراد آوريد دستِ اميد		ز عهد صحبتِ ما در ميانه ياد آريد

سَمَند دولت اگر تند و سركش است، ولى‌		ز همرهان، به سَرِ تازيانه ياد آريد

به وقت مرحمت اى ساكنانِ صدرِ جلال!		ز روى حافظ و آن آستانه ياد آريد[١]

اگر شبى به زبانم حديثِ توبه رَوَد		ز بى‌طهارتى آن را به مِىْ غَراره كنم‌

درست است «به عزم توبه سحر گفتم استخاره كنم.»؛ ولى از چون منى اين كار شايسته نبود؛ مگر از دوست و ياد او چه بدى ديده‌ام، كه چنين كنم؟ با اين همه، چنانچه شبى از جهل و بى‌طهارتى اين سخن را به زبانم بياورم، با مى و ياد و ذكر او به طهارت آن خواهم پرداخت، تا ديگر از اين سخنان نگويم و از توبه به ذكر و يادش توبه كنم و هرگز دست از دامنش بر نخواهم داشت، تا بوصالم نايل سازد.

در جايى مى گويد:

سِرِّ سوداىِ تو اندر سَرِ ما مى گردد		تو ببين در سَرِ شوريده چه ها مى گردد

هرچه بيداد و جفا مى كند آن دلبرِ ما		همچنان در پىِ او دل به وفا مى گردد

دلِ حافظ، چو صبا بر سرِ كوىِ تو مقيم‌		دردمندى است، به امّيد دوامى گردد[٢]

نه تنها دست از او بر نخواهم داشت، كه:

به تختِ گل بنشانم بُتى به سلطانى‌		ز سنبل و سمنش، سازِ طوق و ياره كنم‌

دوست را در خيال آرم و جمال و كمال و سلطنش را در نظر گيرم، و به آن دل.

[١]- ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢٤٧، ص ٢٠٠.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢٨١، ص ٢٢١.