جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ١١٦ - غزل ٣٧٦ داراى جهان نصرت دين خسرو كامل

در مقدّمه جلد دوّم اين كتاب، نظر خواجه را نسبت به سلاطين زمانش، از ابيات و غزليّات وى استنباط نموديم، در اينجا بطور اختصار به بيان معناى غزل مى‌پردازيم. مى‌گويد:

معلوم مى شود «يحيى بن مظفّر» از سلاطينى است كه سلطنتش گسترش داشته، و در حمايت از دين اسلام كوشا، و صاحب كمالات علمى و عملى هم بوده، كه مى‌گويد: «داراى جهان ...؛ كه:

٢٦٧٦

«تاجُ المَلِكِ عَدْلُهُ.»

[١]: (تاج پادشاه، عدل و داد اوست.- نيز:

٢٦٧٧

«خَيْرُ المُلُوكِ مَنْ أماتَ الجَوْرَ وَأحْيَى العَدْلَ.»

[٢]: (بهترين پادشاهان كسى است كه ظلم و جور را ميرانده و عدل و داد را زنده و احيا كند.- همچنين:

٢٦٧٨

«مَنْ عَدَلَ فى سُلْطانِهِ وَبَذَلَ إحسانَهُ، أعْلَى اللَّهُ شَأْنَهُ وَأعَزَّ أعْوانَهُ.»

[٣]: (هركس در سلطنت خويش عدل و داد ورزيده و احسانش را بذل نمايد، خداوند مقامش را بالا برده و ياورانش را عزيز مى گرداند.)

اى سلطانى كه اسلام به چون تويى مفتخر گشته، و در زير سايه حكومتت بر جهان روزنه‌اى و درى از حقايق و معنويّت گشوده شده و اهل كمال توانسته اند به گسترش معارف بپردازند؛ كه:

[١] ( ١، ٢) غرر و درر موضوعى، باب السلطان، ص ١٦٣.

[٢] ( ١، ٢) غرر و درر موضوعى، باب السلطان، ص ١٦٣.

[٣] - غرر و درر موضوعى، باب السلطان، ص ١٦٤.