جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٣٥٨ - غزل ٤١٢ دوستان وقت گل آن به كه به عشرت كوشيم

خواجه با ابيات اين غزل، خود و سالكين را توجّه مى دهد به اينكه، از عمر و جوانى و نعمتهاى ديگر خدايى استفاده نمايند، تا به مشاهدات و تجلّيات دوست نايل گردند. مى‌گويد:

آرى، سالك بايد از ايّام و ليالى و ماههاى شريف و اماكن متبرّكه و نفحات الهى، و به طور كلّى از جوانى، بلكه ايّام عمر كه سرمايه اوست، استفاده كامل را بنمايد، تا به كمالى كه براى آن خلق شده نايل آيد.

مى‌خواهد بگويد: اى دوستانِ هم طريق! سزاوار است از جوانى و نعمتهاى خدايى بهره كامل بگيريم. اين سخن پير مغان (استاد، و يا رسول اللَّه ٦) است كه مى‌فرمايد:

٢٨٨٩

«إنَّ للَّهِ فى أيّامِ دَهْرِكُمْ نَفَحاتٍ، ألا! فَتَرَصَّدُوا لَها.»

[١]: (براى خداوند در ايّام عمرتان نسيمهايى است، آگاه باشيد و آنها را دريابيد.- نيز:

٢٨٩٠

«يا أباذرٍ! إغْتَنِمْ خَمْساً قَبْلَ خَمْسٍ: شَبابَكَ قَبْلَ هِرَمِكَ؛ وَصِحَّتَكَ قَبْلَ سُقْمِكَ؛ وَغِناكَ قَبْلَ فَقْرِكَ؛ وَفَراغَكَ قَبْلَ شُغْلِكَ؛ وَحَياتَكَ قَبْلَ مَوْتِكَ.»

[٢]: (اى ابوذر! پنج چيز را قبل از پنج چيز مغتنم شمار: جوانى‌ات را پيش از پيرى؛ و سلامتى را قبل از بيمار شدن؛ و بى‌نيازى را پيش از نيازمند شدن؛ و آسودگى را پيش از مشغول شدن، و زندگانيت را پيش از مرگ- در اين امر كوتاهى نورزيم، تا پس.

[١]- بحار الانوار، ج ٧٧، ص ١٦٨.

[٢] - بحار الانوار، ج ٧٧، ص ٧٧.