جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٢٨ - غزل ٣٦٢ سحر چون بلبل بيدل شدم دمى در باغ

خلاصه آنكه: گلهاى باغ را چنان مغرور ظواهر و جمال خويشتن ديدم، كه از عاشق خويش (بلبل) فارغ البال بودند.

كنايه از اينكه: گويا مظاهر نمى خواستند تا عاشق، خود را مى بيند، معشوق را با ايشان مشاهده كند. در جايى مى گويد:

آرى، عقل هركس رسولِ باطنى اوست، و وى را دعوت مى كند بر اينكه از شادابى ايّام حيات و از عيشهاى معنوى و طراوت جوانى بهره گيرد، و عمر به بطالت نگذراند.

گويا خواجه در بيت ختم مى خواهد بگويد: علّت محروميّت من از ديدار دوست، همانا استفاده نكردن از نشاط و جوانى است كه:

٢٥٩٦

«إضاعَةُ الفُرْصَةِ غُصَّةٌ.»

[٣]: (تباه ساختن فرصت، غم و اندوه درپى دارد.- همچنين:

٢٥٩٧

«إنْتَهِزُوا فُرَصَ الخَيْرِ، فَإنَّها تَمُرُّ مَرَّ السَّحابِ.»

[٤]: (فرصتهاى خير را مغتنم شماريد، كه آنها چون گذشت ابرها در گذرند.) و.

[١]- ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ١٣٢، ص ١٢٣.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٤٠١، ص ٢٩٧.

[٣] - غرر و درر موضوعى، باب الفرصة، ص ٣٠٣.

[٤] - غرر و درر موضوعى، باب الفرصة، ص ٣٠٤.