جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٢٢٣ - غزل ٣٩٢ به مژگان سيه كردى هزاران رخنه در دينم

و يا بخواهد بگويد: ديدار تو، خود بهشت برين است بر من، اگر وقت مردن شمع بالينم گردى.

اى دوست! شب گذشته‌ام از مشاهده جمالت بهره‌مند ساختى و سپس محروم از ديدارت نمودى و در خمارى‌ام گذاشتى. چون بلبل هجران كشيده كه سحرگاهان با گُل «صبّحكم اللَّه.» گفت و ديده به جمالش گشود، براى من هم، وقتِ صبح جلوه اى بنما و از خمارى خمر دوشينه‌ام بِرَهان. به گفته خواجه در جايى:

چنانچه دوست، به جاى اين عاشق دلباخته، ديگرى را به خود راه دهد و مرا نپذيرد، حاكم اوست؛ كه: «إِنَّ اللَّهَ يَحْكُمُ ما يُرِيدُ»[٣]: (خداوند هرآنچه بخواهد فرمان مى دهد) من نه آنم كه چون و چرا در حكم او داشته باشم و دست از محبّت خويش بركشم، و نه چنانم كه جان شيرين خويش را هم بر دوست اختيار نمايم و جز او را بخواهم. به گفته خواجه در جايى:

[١]- ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٦٤، ص ٨١.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢٦، ص ٥٥.

[٣] - مائده: ١.