جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ١٠٣ - غزل ٣٧٤ به عهد گل شدم از توبه شراب خجل

و نيز در جايى مى گويد:

پس از اين، صلاح من همه به دوست پرداختن و به ياد و ذكر او بودن است؛ و بعد از اين، خجلت زده جمال و مشاهدات و جذبات دلرباينده او نخواهم شد، و فتورى برايم در سلوك و مراقبه حاصل نمى گردد.

شب گذشته، از بس سرشك از ديدگان باريدم (از ندامت اينكه چرا توبه از شراب نمودم، و يا از شوق ديدار دوست)، خواب از ديدگانم برفت، و از پلك چشمانم خجلت زده گشتم؛ چون با گريستنم نگذاشتم آنها در آرامش بسر برند.

در جايى مى گويد:

بحمد اللَّه باز يار خويش را اختيار نمودم و بدو دل بستم، ديگر جمالى نمى تواند مرا بفريبد و بگويد: از جمال يار تو زيباترم.

كنايه از اينكه: اى دوست! خورشيد عالمتاب، بلكه همه مظاهر اقرار به يگانگى تو در جمال دارند، بلكه همه فريفته زيبايى تواند.

به گفته خواجه در جايى:

[١]- ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٤٢١، ص ٣١٠.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٤٤٥، ص ٣٢٦- كسى كه درد سرگشتگى و وَلَه به او روى آورده باشد، چگونه مى تواند بخوابد؟!