عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ١٥١ - وسوسه و وسوسهگران

و شوق به گناه و غفلت از علم حق را در وجود انسان شديدتر مى‌كند.

شارع تمام واقعيت‌هاى الهى و انسانى وجود مقدس حضرت حق، انسان را از وساوس شياطين برحذر داشته و دستور مى‌دهد در اين زمينه به حضرت الله پناه ببرند.

جوهر نفس و قلب انسان به مقتضاى «كل مولود يولد على الفطرة»[١] پاك و صاف است و در اين لوحه صاف و لطيف از دو طرف فعاليت و نفوذ و تصرفاتى به عمل مى‌آيد، از طرف جنود الهى رحمانى الهامات توأم با خير و صلاح و سعادت و از طرف جنود ابليسى شيطانى وسوسه‌هاى گمراه كننده و وحى‌هاى انحراف‌آور عرضه مى‌شود.

جنود الهى از عالم ملكوت و جبروت برمى‌خيزند، چنان كه جنود شيطانى از عالم ملك و طبيعت روى كار آيند، پس انسان را دو وجهه هست: يك روى به جانب عقل و ملكوت و يك روى به جانب ملك و طبيعت و به هر طرف كه متمايل گشته و روى نمود، در تحت حكومت و تصرف و نفوذ جنود آن سرزمين واقع خواهد شد و يگانه برنامه تمام و كامل، سير به سوى جهان ملكوت و روحانيت به وسيله همان آداب و احكام و اوامر و نواهى دينى است، چنانكه تنها علامت ارتجاع و برگشت به سوى طبيعت و شيطنت ترك دستورهاى الهى و مخالفت با تكاليف دينى است.

ترك واجبات و آلوده شدن به محرمات زمينه خطرناكى براى تأثير تبليغ و وسوسه‌هاى شياطين است و ذكر خدا و اداى واجبات و ترك محرمات حصار عجيبى براى دفع شرور و فتن و اثرات تبليغ سوء و وسوسه‌هاى خناسان است.

[١] -هر نوزادى بر فطرت خود به دنيا خواهد آمد. الكافى: ٢/ ١٢، باب معرفة الخلق على التوحيد، حديث ٤؛ بحار الأنوار: ٣٩/ ٣٢٨، باب ٨٨.