عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ١٤ - امنيت در برابر غرور

و هنگامى كه به انسان نعمت عطا مى‌كنيم [از طاعت و عبادت‌] روى بر مى‌گرداند و [با كبر و نخوت‌] از ما دور مى‌شود، و چون آسيبى به او رسد [براى برطرف شدنش‌] به دعاى فراوان و طولانى روى مى‌آورد.

و گفته‌اند:

مثل نفس چون آبى ايستاده است كه صافى شده باشد، اگر آب را بجنبانى هر چه در زير آن باشد از لوش‌[١] و نتن‌[٢] پديد آيد.

و بداند كه خداى تعالى از نفس همان طلب مى‌كند كه از بندگان طلب مى‌كند و در هر چه خداى تعالى از بندگان كه خداى را ثنا گويند و خداى را شكر كنند نفس را همين مى‌فرمايد و خداى تعالى بندگان را مى‌فرمايد تا مخالفت امر و نهى او نكنند و نفس را هم چنين مى‌فرمايد.

و از بندگان در مى‌خواهد كه موصوف شوند به سخا و كرم و از نفس، همين طلب مى‌كند.

و گفته‌اند:

نفس لطيفه‌اى است كه آن را به وديعت در قالب نهاده‌اند و نفس محل اخلاق نيك است، هم چنان كه بصر محل رؤيت است و گوش محل سمع است و بينى محل شم‌[٣].

و گفته‌اند:

روح، كان‌[٤] خير است و نفس معدن شر كه عقل و روح را در زندان كند و آرزو

[١] -لوش: لجن.

[٢] -نتن: بوى ناپسند.

[٣] -شم: بويايى.

[٤] -كان: معدن.