تحف العقول ت جعفری - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٧٠ - نامه امير مؤمنان به فرزندش امام حسن
آغاز و پايان سخن من در اين باره اين است كه در برابر تو؛ خدايم و خدايت و خداى نياكانت- از اوّل تا آخر- و پروردگار تمام آسمانيان و زمينيان را شكر و سپاس مىگويم، چونان شكر و سپاسى كه در خور و مقام اوست، چنانه گاه او را شايد، و چونان كه دوست دارد و سزاوار است، و از وى درخواست مىكنيم كه از جانب ما بر پيامبرمان و خاندان وى، و پيامبران الهى و فرستادگانش درود و صلوات فرستد، باندازه آن درودى كه از همه مخلوقات مىفرستد، و نيز از وى مىخواهيم كه نعمتش را در آنچه به ما توفيق درخواست داده با اجابت تكميل و تمام فرمايد، زيرا با نعمت وى كارهاى خوب و شايسته به كمال خواهد رسيد.
پس فرزندم سفارش مرا نيك درياب، و بدان آن كس كه مرگ را بر سر آدمى مىآورد (مالك مرگ)، همان است كه زندگى را در دست دارد (مالك زندگى است)، و آن كسى كه مىآفريند همان است كه مىميراند، و كسى كه نابود مىسازد همان است كه باز مىگرداند، و آن كس كه به بلا مبتلا مىكند؛ همو بهبود و سلامتى عطا مىفرمايد، و بدان كه جهان جز به همان سنّتى كه خداوند تبارك و تعالى آفريده است بر پاى نماند، كه نعمت است و ابتلا (گرفتارى)، و سرانجام پاداش روز جزا، يا هر چه او بخواهد و ما خبر نداريم، پس اگر دانستن چيزى از اين جمله بر تو دشوار گردد، آن دشوارى را حمل به نادانى خود كن، چه تو نخست كه آفريده شدى نادان بودى، سپس دانا گرديدى، و چه بسيارند آن چيزها كه ندانى و در حكم آن سرگردانى، و بينشت بدان راه نيافته، آنگاه خواهى فهميد، پس پناهنده درگاه آن شو كه تو را آفريده است و روزى داده و درستت كرده، پس توجّه و قصدت تنها براى او باشد، و اميدوار درگاه او باش، و ترس و بيمت نيز از او باشد.
و بدان فرزندم، كه هيچ كس همانند پيامبر ما از جانب خدا خبر نياورده، پس خرسند باش كه او را راهنما گيرى، و براى نجات؛ راهبريش را بپذيرى، كه من در نصيحت تو كوتاهى نكردم، و تو هر چند بكوشى و در باره خود بينديشى، به پايه انديشهاى كه من در حقّ تو دارم نخواهى رسيد. و بدان فرزندم! اگر پروردگارت شريكى داشت رسولانش نزد تو مىآمدند، و نشانههاى پادشاهى و قدرت آن ديگر را مىديدى، و از كردار و صفتهاى او آگاه ميگرديدى، ولى خدايت يگانه معبود است. چنان كه خود خويش را وصف كرده، كسى در حكمرانى وى با او ضدّيت و خصومتى ندارد، و حجّتى نيارد، و اوست كه همه چيز را آفريده، و ربوبيت او والاتر