٧ در آن زمان نه سال داشت- پس اى كاش در باره او صبر كنى تا ادب آموزد و خواندن قرآن را فراگيرد و حلال را از حرام باز شناسد. مأمون گفت: او از شما به خدا و پيامبر و سنّت و احكام الهى؛ فقيه‌تر و داناتر است، و در قراءت قرآن از همه شما بدان آگاهتر، و به محكم و متشابه، و ناسخ و منسوخ قرآن، و ظاهر و باطن، و خاصّ و عامّ، و تنزيل و تأويل آن عالم‌تر مى‌باشد. پس از وى پرسش كنيد، اگر مطلب همان بود كه شما گفتيد از شما مى‌پذيرم، و اگر مطلب همان بود كه من گفتم درخواهم يافت كه او جايگزين و جانشين شما است. پس آنان از نزد مأمون خارج شده و بدنبال يحيى بن اكثم فرستادند كه در آن روز قاضى القضات بود، پس حاجت خويش را بدو عرضه داشتند و وى را با هدايايى چند به طمع انداختند كه با حيله و نيرنگ مسأله‌اى مشكل در فقه براى آن حضرت ٧ طرح كند تا در جوابش دربماند و نداند حكم آن چيست.

پس چون همگى حاضر شدند و امام نهم ٧ نيز حضور يافت، گفتند: اى امير مؤمنان، اگر اجازه فرمائيد اين قاضى سؤال كند، مأمون گفت: اى يحيى از أبو جعفر مسأله‌اى فقهى بپرس تا دريابى جايگاه او در فقه و علم دين چگونه است، يحيى گفت: اى أبو جعفر- خداوند بر صلاحت بيفزايد- در باره فردى كه در حال احرام، شكارى را بكشد نظرت چيست؟ فرمود: آيا او را در حرم كشته يا خارج از آن؟ داناى به مسأله و حكم بوده يا جاهل؟ از روى عمد كشته يا به خطا؟ بنده بوده يا آزاد؟ صغير بوده يا كبير؟ بار نخستش بوده يا قبلا نيز انجام داده؟ صيد از پرندگان بوده يا از ديگر جانوران؟ كوچك بوده يا بزرگ؟ بر كارى كه كرده اصرار دارد يا نادم است و پشيمان (يعنى: قصد توبه دارد)؟ آيا در شب و در لانه‌اش آن را كشته يا به روز و آشكارا؟ آيا آن فرد در حال احرام حجّ بوده يا احرام عمره؟

[با شنيدين اين توضيحات‌] يحيى بگونه‌اى درمانده و زبون شد كه آن امر بر هيچ يك از اهل مجلس پوشيده نماند، و همه از پاسخ امام ٧ غرق در حيرت شدند.

مأمون [خطاب به آن حضرت ٧‌] گفت: اى أبا جعفر [بنا بر قراءت: اخطب‌] خطبه عقد را جارى كن، [و بنا بر قراءت: «أخطب» مى‌شود] خطبه عقد را جارى كنم، فرمود: آرى، اى امير مؤمنان، پس او پس از حمد و ثناى الهى و درود بر پيامبر اكرم و خاندان گرامش گفت: امّا بعد، همانا از قضاى خداوند بر بندگان اين است كه ايشان را در پرتو حلال از حرام بى‌نياز سازد، و بهمين جهت خداى جليل و عزيز فرمود: وَ أَنْكِحُوا الْأَيامى‌ مِنْكُمْ وَ الصَّالِحِينَ مِنْ عِبادِكُمْ وَ إِمائِكُمْ إِنْ يَكُونُوا