اى هشام، چه بد است آن بنده‌اى كه دو چهره و دو زبان دارد، برادرش را در حضور مى‌ستايد و در غياب [با غيبت و بدگوئى‌] گوشتش را مى‌خورد! اگر به برادرش چيزى دهند بدو رشك و حسد ورزد و چون گرفتار شود تنهايش گذارد.

پاداش نيكوكارى سريعترين خير است، و كيفر ستمكارى سريعترين شرّ. و بى‌شكّ بدترين بنده خدا كسى است كه همنشينى با او را بجهت بد زبانيش ناپسند مى‌دارى. آيا مردم را چيزى جز محصول زبان به دوزخ اندازد؟ از خوب بودن مسلمانى هر كس دورى او از سخن ياوه و گزاف است.

اى هشام؛ هيچ مردى به مقام اهل ايمان نرسد تا ترسان و اميدوار گردد، و ترسان و اميدوار نگردد تا براى آنچه مى‌ترسد و بدان چه اميد دارد كار كند و عمل نمايد.

اى هشام؛ خداوند جليل و عزيز فرموده: سوگند به عزّت و جلالم، به بزرگى و قدرتم، به شكوه و رفعت مقامم كه هيچ بنده‌اى خواست مرا بر هواى خود ترجيح ندهد جز آنكه توانگرى را در جانش قرار دهم، و تلاشش را در آخرت او نهم، و كسب و كارش را كفايت نمايم، و آسمانها و زمين را ضامن روزيش سازم، و به سود او در وراى تجارت هر تاجرى باشم.

اى هشام؛ خشم كليد شرّ و بدى است، و كاملترين افراد مؤمن خوش‌خلق‌ترين ايشان است. و چون با مردم معاشرت نمودى، اگر ميتوانى فقط با كسى از ايشان معاشرت نمائى كه عطاكننده تو باشى همان كن.

اى هشام؛ بر تو باد به نرمى و مدارا، كه بى‌شكّ آن مبارك است، و تندى و خشونت شوم و نامبارك، بدرستى كه مدارا و نيكوكارى و خوش خلقى موجب آبادانى شهرها و افزايش رزق و روزى مى‌گردد.

اى هشام؛ اين فرمايش خداوند كه فرموده: هَلْ جَزاءُ الْإِحْسانِ إِلَّا الْإِحْسانُ‌:

«آيا پاداش نيكوكارى جز نيكى كردن است؟- الرّحمن: ٦٠» در هر فرد مؤمن و كافر، و نيكوكار و تبهكارى جارى است. هر كس كه احسانى به او شود بايد تلافى و جبران كند، تلافى اين نيست كه مانند همان احسان او را انجام دهى، بلكه بهتر آنست كه تو فضل و برترى خود را بنمائى، كه چون همان كنى كه او كرده؛ فضل و برترى با او است كه آغاز نموده.

اى هشام؛ سراى دنيا همچون مارى است كه ظاهرش نرم است و درونش زهر كشنده دارد، [بهمين خاطر] مردمان صاحب دل و خردمند از آن حذر نمايند،