تحف العقول ت جعفری - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٥٩ - سخنان كوتاه پيامبر صلى الله عليه و اله و سلم

دارا بود، و بر بدخواهى مردم صبر داشت در حالى كه مى‌توانست محبوب آنان شود، و بدين كار نظرى جز جلب خشنودى خداوند و سراى آخرت نداشت خداوند پاداش پنجاه صدّيق را به وى عطا خواهد كرد.

١٨٨- زنهار از فروتنى منافقانه! كه ظاهر خاشع باشد ولى دل غير آن.

١٨٩- نيكوكار مورد نكوهش مشمول رحمت است ١٩٠- هديه را بپذيريد، و عطر برترين هديه است، زيرا سبكبارتر و خوشبوتر است.

١٩١- همانا احسان فقط به متديّن و خانواده‌دار رواست‌[١] و جهاد ناتوانان حجّ گزاردن است. و جهاد زن خوب شوهردارى كردن است. مهرورزى نيمى از دين است، هر كه ميانه روى را پيشه خود سازد هرگز بينوا نگردد، روزى را با صدقه دادن فرود آريد. خداوند نخواسته روزى بندگان مؤمن را از آنجائى كه اميد دارند و پيش بينى مى‌كنند قرار دهد.

١٩٢- هيچ بنده‌اى به مقام پرهيزگاران نرسد مگر به ترك كردن حلال از بيم گرفتارى به حرام و در امان ماندن از آن.

[١] در كتاب فقيه( ج ٦ ص ٣٧٣ ح ٥٩٠٤) حديث اين گونه است:

ُ« الصّنيعة لا تكون صنيعة إلّا عند ذي حسب أو دين»

يعنى:« احسان جز در باره خانواده‌دار و ديندار احسان نيست». و در كتاب عيون اخبار الرّضا ٧( ج ٢ ص ١٢٤) حديثى از رسول خدا ٦ نقل شده كه در آن رسول خدا ٦ مى‌فرمايد:

ُ« اصطنع المعروف إلى أهله و إلى غير أهله، فإن كان أهله، فهو أهله، و إن لم يكن أهله فأنت أهله»

يعنى:« احسان را بر أهلش و غير أهلش انجام ده، پس اگر گيرنده اهل باشد كه بجا بوده و سخنى نيست، و اگر نابجا بود و گيرنده اهليّت نداشت تو خود كه اهليّت احسان را دارى». و بنظر مى‌رسد متن حديث در اصل:

ُ« إلّا إلى ذي دين»

بوده، و لفظ« إلّا» از نسخه‌ها ساقط شده باشد.