تحف العقول ت جعفری - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٣١٤ - و أما شرح تجارات
و نامشروع است. و هر كس عملى در اين خصوص- چه كم و چه زياد- انجام دهد، شكنجه و عذاب مىشود، كه براستى هر گونه كمك به آنان گناهى كبيره به حساب مىآيد، و اين بدان خاطر است كه در حاكميّت زمامدار بيدادگر هر حقّ و حقيقتى پايمال مىگردد و هر باطل و ناحقّى زنده شود، و ستم و بيداد و تباهى آشكار شده، و تمام كتابهاى آسمانى باطل شود، و پيامبران و اهل ايمان به قتل رسند، و مساجد ويران گردد، و سنّت و احكام خداوند دستخوش تغيير و دگرگونى شود، پس بدين خاطر است كه كسب و كار با ايشان؛ و يارى و كمك به آنان؛ ممنوع و حرام گرديده، البتّه بجز موارد ضرورى و اضطرار همچون ناچارى به خوردن خون و مردار.
و أمّا شرح تجارات:
در تمامى انواع فروش و [دانستن] راههاى حلال تجاراتى كه فروش آن براى فروشنده جايز است از آنچه ممنوع است، و همچنين [راههاى حلال تجاراتى كه] خريد آن براى خريدار جايز است از آنچه ممنوع و ناروا است، و تمامى امور امرشده بدان از قبيل خوراك بندگان، و آنچه در تمامى كارهايشان مايه قوام زندگى آنان باشد در راههاى خوبى كه جز آن نگهدارشان نباشد مانند: خوردنى، نوشيدنى، پوشاك، ازدواج، مالك شدن، و بكارگيرى از طريق ملكيّت ايشان.
و آنچه بكار بستن آن براى مردم جايز است، از تمامى راههائى كه بديشان بهرهاى رساند كه جز آن هيچ چيزى مايه قوام آنان نباشد و تنها همان يك راه بصلاحشان باشد، در اين صورت تمامى اين امور از قبيل: فروش، خريد، نگهدارى، بكارگيرى، بخشيدن و عاريه دادن آن حلال است.
و راههاى حرام خريد و فروش و بطور كلّى معاملات نامشروع و فساد برانگيز و تمام معاملاتى كه موجب فساد است از خوردنى يا نوشيدنى، يا ازدواج، يا مالكيّت آن، يا نگهداريش، يا بخشيدن و عاريه دادنش، و يا هر معاملهاى كه در آن نوعى از انواع فساد باشد همچون معامله ربوى- بجهت فسادى كه در آن است- يا فروش مردار، خون، گوشت خوك، يا فروش گوشت درندگان و پرندگان وحشى و يا پوست آنها، يا شراب، و يا فروش نجاسات، كه تماما حرام و نامشروع است، زيرا خوردن، و نوشيدن و پوشيدن، و ملكيّت و نگهداشتن و خلاصه هر گونه تصرّف در آنها ممنوع و غدقن مىباشد، و همچنين فروش هر چيز سرگرمكننده، و تمام چيزهاى حرامى كه به غير خدا بدان تقرّب جويند، يا هر