و هنوز از خوشيهايش كيف و لذّتى نبرده كه به ناراحتيهاى روگردانى آن مبتلا مى‌گردد. هنوز باران ملايم خوشى، راحتى دائم و پيوسته‌اى برايش مهيّا نساخته كه ابر بلاء بر او غرّيدن گيرد، اگر بامدادى به يارى كسى برخيزد شامگاهان خود را به ناشناسى و غريبى زند. اگر از سوئى براى كسى گوارا و شيرين بنمايد، از ديگر سو تلخ و مرگ آور گردد.

هيچ كس در سايه آسايش آن نياسود جز آنكه بامدادان در مخوفترين هراس افتاد.

بسيار فريبنده است و هر چه در آن است نيز فريبندگى دارد، فانى است و زودگذر، و هر كس كه در آنست فانى و ناپايدار. هيچ گونه خيرى از زاد و توشه در آن نيست جز پرهيزگارى و ترس از پروردگار. كسى كه در حدّ كفايت بدان بسنده كند آرامش آن يابد، و آن كس كه از آن بسيار طلبد برايش نپايد و بزودى از بين برود. بسا كسانى كه بدان اعتماد كردند و بناگاه طعم تلخ غم و اندوه را به ايشان چشانيد، و بسا افرادى كه بدان اطمينان نمودند و به زمينشان افكند. و بسا افرادى كه سخت مواظب خود بودند فريبشان داد، و چه بسيار صاحب عظمتى را كه حقير و ناچيزش ساخت، و متكبّران و فخر فروشانى را كه به گرسنگى و فقرشان انداخت، و تاجدارانى كه سرنگونشان ساخت. قدرتمندى آن خوارى است، و عيش آن تيرگى و تارى. گوارائيش شور است و شيرينيش تلخ. جماعت زنده آن در معرض مرگند، و افراد سالمش در معرض بيمارى، و زورمند و توانايش در معرض حقّ كشى و بى‌عدالتى است. حكومتش بر باد رونده است و توانا و عزيزش شكست خورده. آسايش و امنش نكبت بار و پناهنده‌اش غارت زده. و بدنبال تمام اينها سختى و رنج مرگ و ناله‌هاى آن است، و هراس از قيامت و ايستادن در پيشگاه حاكم دادگستر «تا آنان را كه بدى كردند بدان چه كردند كيفر دهد و نيكوكاران را به پاداش نيكو جزا دهد- نجم: ٣٢». مگر شما در جايگاه آنانى بسر نمى‌بريد كه عمرشان از شما طولانى‌تر؛ و آثارشان روشنتر و شمارشان از شما افزونتر بود و سپاهيانشان انبوهتر، و سخت‌تر از شما سركشى مى‌كردند؟ دنيا را پرستيدند آنهم چه پرستيدنى! و آن را براى خود بگزيدند آنهم چگونه گزيدنى! سپس با خوارى از آن رخت بربستند، آيا شما هم اين را بر مى‌گزينيد؟! يا اينكه بر دنيا حرص مى‌زنيد؟ يا اينكه بر آن دل آرام داشته‌ايد؟ خداوند مى‌فرمايد: مَنْ كانَ يُرِيدُ الْحَياةَ الدُّنْيا وَ زِينَتَها نُوَفِّ إِلَيْهِمْ أَعْمالَهُمْ فِيها وَ هُمْ فِيها لا يُبْخَسُونَ* أُولئِكَ الَّذِينَ لَيْسَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ إِلَّا النَّارُ وَ حَبِطَ ما صَنَعُوا فِيها وَ باطِلٌ ما كانُوا يَعْمَلُونَ‌ يعنى: