تحف العقول ت جعفری - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ١١٣ - آداب و سننى كه أمير مؤمنان
آنچه به زيان شما مقدّر باشد با هيچ تدبيرى قادر به دفع آن نخواهيد بود[١] سفارش به خير و نيكى كنيد و از بدى باز داريد. هنگام پا نهادن بر ركاب اين آيه خوانده شود: سُبْحانَ الَّذِي سَخَّرَ لَنا هذا وَ ما كُنَّا لَهُ مُقْرِنِينَ وَ إِنَّا إِلى رَبِّنا لَمُنْقَلِبُونَ يعنى: «پاك و منزّه است آن كسى كه اين را رام ما كرد، و گر نه ما را توان آن نبود، و ما به سوى پروردگارمان باز ميگرديم- زخرف: ١٣ و ١٤». و نيز هر كدامتان به هنگام رفتن به سفر بگويد:
«اللّهمّ أنت الصّاحب في السّفر و الحامل على الظّهر و الخليفة في الأهل و المال و الولد»
، يعنى: «بار إلها تنها توئى رفيق سفر و پشتيبان، و در نبود و غيابم توئى نگهبان همسر و دارائى و فرزندم»، و چون خواستيد بار نهيد بگوئيد:
«اللّهمّ أنزلنا منزلنا مباركا و أنت خير المنزلين»
يعنى: «پروردگارا ما را در جايى با بركت فرود آر، و تو بهترين فرود آرندگانى». هر گاه براى كارى به بازار يا محلّ كسب رفتيد بگوئيد:
«أشهد أن لا إله إلّا اللَّه وحده لا شريك له و أنّ محمّدا عبده و رسوله ٦، اللّهمّ إنّي أعوذ بك من صفقة خاسرة و يمين فاجرة و أعوذ بك من بوار الأيّم»
يعنى:
«گواهى ميدهم كه هيچ معبودى سزاوار پرستش نيست مگر اللَّه، يكتا و بىانباز است، و نيز گواهى دهم كه محمّد ٦ بنده و فرستاده اوست، خداوند از انجام معامله زيانبخش، و گفتن قسم دروغ و از بىهمسرى به تو پناه مىبرم». فرد چشم براه وقت نماز پس از عصر به منزله زائر خداست، و بر خداوند گراميداشت زائرش و نيز اعطاى خواستههايش واجب آيد. آنكه به حجّ و عمره رود نيز ميهمان خداست، و بر خدا واجب است كه ميهمانش را گرامى داشته و آمرزش خود را بىدريغ به او ارزانى دارد. هر كس به كودك نابخردى نوشابه مستكنندهاى بنوشاند خداوند او را در لجن زار دوزخ زندانى مىكند تا بر كارى كه كرده است عذر موجّهى بياورد. صدقه دادن سپرى بزرگ و پردهاى است براى مؤمن از دوزخ، و همچنين از نابودى ثروت كافر جلوگيرى مىنمايد، و سريعا تلافى صدقهاش به او داده مىشود، و بيمارى از جسم او دور مىگردد، ولى در سراى آخرت او را بهره و نصيبى نيست. به سبب زبان اهل دوزخ در آتش واژگون شدند، و به سبب همين
[١] استاد غفّارى- ايّده اللَّه- گفتهاند: يعنى بايد بقدر امكانات موجود خود فعّاليّت داشته باشيد تا آنچه مقدّر است از روزى به شما برسد، و امّا آنچه از بدى مقدّر شما باشد نميتوانيد به هيچ حيلهاى آن را دفع كنيد.