معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٢٩ - بخش دهم
١٤. مقارنة عابرة: مقايسهاى گذرا بين قرآن و كلام عرب فصيح معاصر نزول دارد.
١٥. اجواء مفعمة بالادب الرفيع احاطت بعهد نزول القرآن: وى معتقد است شعراى اوليه عرب در اوج ادب بودند. لذا به بيان نمونههايى از آن مىپردازد و از شاعران اوليهاى ياد مىكند كه مجذوب قرآن و اسلام شدند.
اين جلد از كتاب، با مجموعه فهرست پايان مىپذيرد.
جلد پنجم
در ٧٣٧ صفحه در سال ١٤١٩ ه. ق در هزار نسخه چاپ شده است.
بحث دلائل الاعجاز از اين جلد آغاز مىشود. جلد پنجم به دلايل اعجاز بيانى، علمى و تشريعى اختصاص دارد و نويسنده اين سه بعد را مورد توجه قرار مىدهد و فروعى را از آنها منشعب مىكند.
باب اول: اعجاز بيانى (بديع نظمه و عجيب رصفه): اين باب شامل ده بخش است. ١. دقيق تعبيره و رقيق تحبيره ٢. طرافة سبكه و غرابة اسلوبة ٣. عذوبة الفاظه و سلامة عباراته ٤. تناسق نظمه و تناسب نقمه ٥. تجسيد معانيه فى اجراس حروفه ٦. تلاؤم فرائده و تآلف فرائده ٧. حسن تشبيهه و جمال تصويره ٨. جودة استعارته و روعة تخييله ٩. لطيف كتابته و ظريف تعريفه ١٠. روائع من فنون بدائعة.
در خاتمه بحث از دلايل اعجاز بيانى، به بررسى فصاحت قرآن در آينه علوم فصاحت فصاحة القرآن فى كفة الميزان مىپردازد و خلاصهاى از كتاب طراز امير يحيى بن زيد العلوى را (حدود ٨٠ صفحه) مىآورد. رساله زمخشرى در اعجاز سوره كوثر پايانبخش جلد پنجم است.
جلد ششم
اين جلد كه در ٤٢٠ صفحه در سال ١٤١٧ ه. ق و در دو هزار نسخه چاپ شده است، (باب الثانى از مباحث دلايل الاعجاز) مباحث آن چنين است و به اعجاز علمى اختصاص دارد.
١. اشارة عابرة عن اسرار الطبيعة ٢. هل القرآن مشتمل على جميع العلوم ٣. هل وقع التحدى بالجانب العلمى ٤. الماء اصل الحياه ٥. كيفية نشأت الحياة ٦. منشاء تكوين