معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٣٧٢ - چند شبهه

رسمى در زمان حيات حضرت‌ محمد (ص) يا عدم آن است. بنابراين تعداد زيادى از صحابه بايد بخش قابل توجهى از دانش دين را از پيامبر اخذ كرده باشند.

علاوه بر آن، موضوع منع نقل و كتابت حديث در طول ١٠٠ سال حكومت برخى از خلفا و بنى‌اميه، شاهد صدق تلقّى بسيارى از صحابه از روايات و درس‌هاى نبى اكرم (ص) است كه دستگاه حاكمه از نشر و گسترش آن‌ها جلوگيرى كرد و اتفاقاً همين موضوع، يكى از اشكالات مهم و ماندگار شيعه بر تصميمات خلفا و دستگاه حاكمه صدر اسلام است.

بله! برخى از صحابه از گردونه فرهيختگى و فرهنگ و دانش فاصله داشتند و به خيال و توهم و باورهاى غلط، احكام موردپسند خود را جعل مى‌كردند و حتى مانع اجراى برخى احكام مسلم پيامبر اكرم (ص) مى‌شدند. حضرت آيت‌الله معرفت، بر اين مطلب واقف و آنان را مورد نقد قرار داده‌اند: وى خليفه دوم را تارك سنت رسول و كتاب و از افرادى مى‌شمرد كه مورد رضايت نبود.[١] او را كسى مى‌دانست كه خيال مى‌كرد صلاحيت منع از دو متعه حج و زنان را دارد.[٢] عمر خود واقف بود كه همه مردم، فهمى دينى بالاتر از او دارند و بر اين حقيقت اقرار مى‌كرد.[٣] او تحت تأثير و اعجاب نسبت به انديشه‌هاى يهود و اهل كتاب بود.[٤] او و عثمان‌ بودند كه پاى قصه‌سراها را در مساجد باز كردند و افسانه‌هاى غلط را به نام داستان غزوات و اسباب نزول به دنياى اسلام گشودند.[٥] اصلًا به نظر استاد معرفت، عمر در رسالت پيامبر اكرم (ص) شك داشت و منكر امامت‌ على‌ (ع) بود و موجب آزار زهراى اطهر (س) شد.[٦]

استاد اشخاصى همچون‌ عبدالله بن عمرو بن عاص‌، عبدالله بن عمر و ابوهريره‌

[١] . التفسير و المفسرون، ج ١، ص ٤٧٥.

[٢] . همان، صص ٤٧٧ و ٤٨١.

[٣] . همان، ص ٤٨٤.

[٤] . همان، ص ٥٩٧.

[٥] . همان، صص ٦١١ و ٦٢٩- ٦٢٨.

[٦] . التمهيد، ج ٤، صص ١٤٢- ١٤١ به مناسب بحث از ابو اسحاق.