معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٣٦٥ - حجيت و اعتبار قول صحابى در تفسير
حضرت آيتالله معرفت به اين مقدار اكتفا نكرده و بر جايگاه پيامبر و اهلبيت كه اوصياى او هستند، به عنوان معلمان صحابه و ياران معصومان در روش فهم و تفسير قرآن تأكيد مىكنند. ايشان در مورد پيامبر تصريح مىكند:
وى گروهى از صحابه طرز اول را تربيت و تعليم و فقيه بار آورد تا واسطه و ديگران شوند.[١]
در مورد اهلبيت نيز فرمودند:
نقش امامان اهلبيت (ع) در تفسير قرآن، نقش تربيتى- آموزشى و راهنمايى مردم به راههاى تفسير بود، اينان بيان كردند كه شيوههاى شايسته براى فهم معانى كلام خدا چيست و كيفيت احاطه بر نكات دقيق و اسرار اين كلام جاودانه الهى چگونه است. لذا تفسير اينان از قرآن كه در قالب روايات به ما رسيده است، جنبه الگويى دارد كه بر امت و دانشمندان عرضه داشتهاند تا شيوههاى تفسرى را بياموزند. آن هم شيوههايى كه بر پايههايى محكم و اصولى استوار بنا نهاده شده است .... آرى! اينان وارثان قرآن عظيم و حاملان و تبيينكنندگان آن براى مردم در كمال امانت و صداقتند، تا قرآن را كريمانه بر ايشان تفسير كرده، به آنان تحويل دهند.[٢]
با اين توضيحات، اگر گروهى از صحابه زير سايه پيامبر اكرم (ص) و يا گروهى از تابعان زير نظر اهلبيت بخشهايى از معانى و مقاصد آيات را فهميده و راه فهم آيات را فرا گرفته باشند، آيا با ملاحظه احتمال خطاى آنان در برخى برداشتها، اعتبار و ارزش اين منبع به عنوان يكى از نزديكترين منابع به فهم كلام خداى متعال انكارپذير است؟ حضرت آيتالله معرفت در اين راستا تأكيد مىكنند:
در ميان صحابه تنها چهار نفر كه پنجمى ندارد، در مثل مقامشان در علم به معانى قرآن، مشهور به تفسيرند. اين گروه على (ع) است كه سر آمد و اعلم چهار نفر است و عبدالله بن مسعود و ابى بن كعب و عبدالله بن عباس كه از همه آنها كوچكتر، اما از نظر نشر علم تفسير بيشتر بود و
[١] . ر. ك: التفسير الاثرى الجامع، ج ١، ص ٩٨؛ التفسير و المفسرون، قيمه تفسير الصحابى، ج ١، صص ٢٩٨- ٢٩٧.
[٢] . التفسير و المفسرون، نقش اهلبيت در تفسير، ج ١، صص ٤٦٩- ٤٦٨.