معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ١٣٣ - مقدمه

نقل كرده‌اند و نيز معلوم مى‌شود كه آن به دست بشر ساخته شده و قرآن به دست غير بشر، كه استاد عبدالوهاب نجار تا حدودى اين كار را انجام داده است.

كيهان‌فرهنگى: در پايان اگر صحبت خاصى داريد، لطفاً بفرماييد.

آيت‌الله معرفت: درباره قرآن مى‌خواستم مطالبى بگويم و آن اينكه نزول قرآن، تنزل يافتن كلام الهى است، يعنى سطح آن آمده است پايين. اين اعتقاد ريشه همان حرف قديم پوسيده را دارد كه قرآن‌ كلام قديم ليس بمخلوق‌ همچون مسأله‌اى كه اشاعره، براى كشتن آدم‌ها مطرح كرده‌اند، كه آيا قرآن مخلوق است يا قديم؟ قرآن قديمه مى‌گفتند، چون خدا قديم و ازلى است، كلامش هم بايد مانند خودش قديم و ازلى باشد. پس قرآن مخلوق نيست. اين يك معناى بى‌محتوا است. چون خدا كه قديم است، صفاتش ذاتى و قديم است، اما كلامش صفات نيست، فعل است. فعل خود به خود حادث است، نمى‌تواند قديم باشد. از اين رو چون كلام فعل است، قرآن يك امر حادث خواهد بود. اين مسأله از همين جا آب مى‌خورد.

حالا ببينيم اينكه مى‌گوييم قرآن كلام خدا است، يعنى چه؟ بايد ديد كلام چيست؟ كلام صوت و لفظ هستند، پس كلام صوت است و صوت هم لفظ است. قرآن كلام خدا است، يعنى صوت خدا است:

وَ كَلَّمَ اللَّهُ مُوسى‌ تَكْلِيماً[١]

يعنى خداوند ايجاد صوت مى‌كرد كه اين صوت به گوش حضرت‌ موسى‌ مى‌رسيد. در تعريف صوت بايد بگوييم صوت تموج در هوا است. درجه خاصى كه اين تموج پيدا كند، براى بعضى گوش‌ها قابل شنيدن و براى برخى ديگر شنيدنى نيست. درجه‌هاى اين موج فرق مى‌كند، به همين سبب برخى صداها را مورچه مى‌شنود و ما نمى‌شنويم. اين‌گونه نيست كه هر تموجى را هر كس درك كند. حقيقة الصوت التوج الحاصل فى الهواء اين موج ايجاد كننده‌

مى‌خواهد. من و شما اين صوت را به وسيله لب و زبان و دندان ايجاد مى‌كنيم. خدا همين تموج را در هوا ايجاد مى‌كند. اكنون تمامى صفاتى كه خدا دارد، ما

[١] . نساء، آيه ١٦٤.