معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٨٤ - مقدمه

روز بيشتر آشكار مى‌شود. البته خود قرآن جنبه اشارات علمى را به عنوان معجزه مطرح نكرده است، اما ما امروز به اين دليل رسيده‌ايم و مى‌توانيم اين بُعد را به عنوان اعجاز قرآن به جهانيان معرفى كنيم. اين خدمت علم به قرآن است. اعجاز در اين بعد، يك وصف انتزاعى است. مثلًا حضرت‌ امير (ع) در يكى از خطبه‌ها تصريح مى‌فرمايد: انسان با استخوان مى‌شنود.[١] همين مسأله باعث شيعه شدن يك دانشمند فرانسوى در اوايل قرن بيستم شد، اما حضرت نمى‌خواستند اعجازآفرينى كنند، بلكه به‌خاطر احاطه علمى‌شان در بين كلام، يك مسأله علمى را مطرح مى‌كنند، برخلاف ديگران كه فكر مى‌كردند انسان با غضروف مى‌شنود.

بينات: جناب آقاى معرفت، ظاهراً حضرت‌عالى در باره نسخ هم به نقطه نظرات جديدى رسيديد. لطفاً در اين باره توضيحاتى بفرماييد.

استاد: مسأله نسخ از بدو نزول قرآن تاكنون مطرح بوده، اما در زمان معاصر، دستاويزى شده است براى حمله به اين كتاب عزيز؛ لذا جامعه اسلامى و دانشمندان جهان اسلام و سنگرداران دفاع از حريم قرآن كه من به همه آن‌ها خوش‌بين هستم، روى اين مسأله تجديد نظر كنند تا هيچ‌گونه سستى و تساهلى در حرف‌هاى گذشته براى رخنه و زير سؤال بردن قرآن، باقى نماند.

يكى از شبهاتى كه امروز به نسخ وارد مى‌كنند، اين است كه آيات منسوخ پس از جعل حكم و نسخ آن، امروزه چه كارايى دارد؟ اشكال مهم‌تر اين كه از كجا معلوم مى‌شود كدام آيه ناسخ و كدام آيه منسوخ است؟ چه كسى مى‌تواند اين مطلب را تشخيص بدهد؟ چه بسا آيه‌اى كه من تصور مى‌كنم منسوخ باشد، نسخ نشده است! پس از بروز اين مشكلات، دانشمندان مصرى كتاب‌هاى قطورى نوشتند و شيوه آقاى‌ خويى‌- رحمة اللّه عليه- را پيش گرفتند كه اساساً منكر نسخ در قرآن هستند.

بنده همان وقت كه در نجف بودم، رساله نسخ را نوشتم و معتقد بودم دايره نسخ به اين وسعتى كه بعضى مى‌گويند، نيست. بعضى تعداد آيات‌

[١] . نهج البلاغه، حكمت ٨.