معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٦٦ - ٢٣ رساله نسخ

مباحث مربوط به رمضان سال ١٣٧٤، حاصل ٢١ درس كه توسط آقاى‌ خسرو تقدسى‌نيا پياده و توسط انتشارات ائمه چاپ شده است و شامل توحيد، قضا و قدر، شفاعت، توسل، تبرك، عالم ذر و تجسم اعمال مى‌باشد.

٢٢. التفسير الوسيط

خطى، ناتمام.

آيت‌الله معرفت در عراق مشغول تأليف آن بود، اما در پى روى آوردن به موضوعات علوم قرآنى، مانند ترجمه قرآن و ... آن را ناتمام رها كرد. از سرانجام اين اثر يا باقى‌مانده آن خبرى در دست نيست.

وى در مصاحبه‌اى با كيهان فرهنگى مى‌گويد:

[بعد از نيافتن مطلبى درباره ترجمه قرآن از نگاه شيعه و وجود هفت كتاب از اهل‌سنت‌]

اين براى من فاجعه‌اى بود. به همين سبب تفسيرى كه خود داشتم عرضه مى‌كردم و تا اواخر سوره بقره هم رسيده بود، پس از آن، نوشتن را رها كردم و به اين موضوع پرداختم و تاكنون نزديك سى سال است كه روى اين موضوع كار مى‌كنم.[١]

وى در مقدمه كتاب‌ التمهيد فى علوم القرآن‌ كه در سال ١٣٥٩ ه نگاشته است، از اين تفسير ياد مى‌كند و مى‌گويد: اين مباحث (التمهيد) را مقدمه براى تفسير الوسيط قرار مى‌دهم.[٢]

٢٣. رساله نسخ‌

خطى.

آيت‌الله معرفت اين رساله را در نجف نوشت. خود مى‌گويد:

همان وقت كه در نجف بودم، رساله‌ نسخ‌ را نوشتم و معتقد بودم دايره نسخ به اين وسعتى كه بعضى مى‌گويند، نيست. بعضى مى‌گفتند ٢٦٠ آيه منسوخ است. ما گفتيم بيش از ٢٠ آيه نيست. استاد ما آيت‌الله‌ خويى‌ به‌

[١] . فصلنامه بينات، س ٥، ش ٢٠، ص ١٧.

[٢] . محمدهادى معرفت، التمهيد فى علوم القرآن، مؤسسه النشر الاسلامى، ج ١، ص ٢١.