معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٣٧٨ - خاتمه

اشتراك شيعه و سنى در اصطلاح صحابه رؤيت رسول الله (ص) است و روشن است كه جز چهار نفر از عترت طاهرين اين زيارت را ننموده است.

شيعه جايگاه اهل‌بيت (ع) را بسيار بالاتر از جايگاه صحابه شمرده و اطلاق اين واژه را بر اهل‌بيت، مدحى براى آنان نمى‌شمرد بلكه اين اصحاب‌اند كه آنگاه كه رُشد كنند و حوارى پيامبر و اهل‌بيت شوند به عنوان اهل‌بيت مفتخر مى‌شوند:

سلمان منا اهل‌البيت‌

. چون كه صد آمد نود هم پيش ماست‌

اصولًا شايد يكى از احتمالات در روايت‌ صدوق‌ همين باشد كه آن اصحاب كه نقش نجوم را دارند، به هر كدامشان اقتدا كنيد، هدايت مى‌شويد كسانى باشند كه در مقام صحابى بودن و انس و ارتباط با فرهنگ محمدى (ص) آن‌چنان رشد يافته باشند كه «اهل‌بيت» شمرده شوند. يعنى اين عبارت مخصوص همان حواريونى است كه استاد معرفت آنان را آينه‌دار كمالات و دانش پيامبر اكرم (ص) مى‌شمرد.

استاد معرفت به دليل وضوح عدم شمول اين اصطلاح به اهل‌بيت در فهم رايج اسلامى كه شاهد آن جدا شمردن اهل‌بيت از صحابه در دعاها و دوم تا چهارم‌ صحيفه سجاديه‌ مى‌باشد و نيز به دليل وجود غياث بن كلّوب‌ در سند روايت كه مجهول‌الهويه است،[١] در چنين مطالب مهم و خلاف عرف و قاعده‌اى نمى‌توانند ذيل روايت را قبول كنند و لذا اين ذيل را حذف كرده‌اند.

تذكر ندادن به علت حذف ذيل حديث، به دليل اجتناب از پرداختن به حاشيه‌هاى غيرمفيد در مواردى است كه به نظر ايشان واضح‌البطلان است.

البته به نظر نويسنده اين مقاله و با توجه به توضيحى كه از حكمت اين ذيل به عرض رسيد، بهتر بود حضرت استاد توضيحات لازم را در پاورقى بيان مى‌كردند.

خاتمه‌

به دليل اطلاعى كه اين‌جانب از نظر و انگيزه استاد معرفت در تأليف‌ تفسير

[١] . ر. ك: صحابه از منظر اهل‌بيت( ع)، صص ٢٨- ٢٧.