معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٣٣٤ - ديدگاه استاد معرفت نسبت به صحابه و پاسخ به يك شبهه

مخالفانشان لفظى است. به اين معنا كه استاد معرفت معتقد است: كسانى كه عنوان صحابه بر آنان صادق است، انسان‌هاى صادقى بوده و قول و رأى‌شان حجّت است.

حال بايد پرسيد مقصود ايشان از صدق عنوان صحابه چيست؟ ايشان در لابه‌لاى گفتار خود در كتاب‌ التفسير الاثرى الجامع‌ عبارت‌هايى آورده‌اند كه مرادشان از عنوان صحابه غير از آن چيزى است كه به‌طور عموم اراده مى‌كنند.

از نظر استاد معرفت، صحابه بر كسى اطلاق نمى‌شود كه چند صباحى با رسول اكرم (ص) مصاحبت داشته، بلكه صحابه كسى است كه در كنار مصاحبت با رسول اكرم (ص) و كسب ايمان قلبى، تحت تأثير تربيت پيامبر، داراى سيره و سلوك الهى و انسانى باشد.

اين امر در جزوه‌اى با عنوان «صحابه از منظر اهل‌بيت (ع)» به صراحت منعكس شده است. ايشان در تعريف صحابه چنين آورده است:

عنوان «صحابه» عنوان فخيمى است كه تنها شايسته كسانى است كه پروانه‌وار گرداگرد شمع وجود حضرت ختمى مرتبت را فرا گرفته بودند و بر اثر ملازمت و مصاحبت، پيوسته از بركات وجودى آن حضرت بهره‌ها برده، و هر يك همچون مظهرى تابناك، جلوه‌گر صفات و اخلاق كريمه آن وجود مبارك گرديده بودند.

ايشان پس از بررسى مفهوم لغوى صحابه بر وابستگى محكم شخص با پيامبر تأكيد ورزيده و مى‌گويد:

مقصود از رابطه مستحكم، رابطه وثيق فرهنگى و علمى است كه اين دسته از فرهيختگان را مظاهر تجلّى خلق و خوى پيامبر گرامى نشان دهد.[١]

آنگاه ايشان صحابه را از نگاه قرآن و اهل‌سنت اين چنين تعريف مى‌كند:

اينك تعريف صحابه از منظر قرآن كريم و ديدگاه ائمه اطهار:

صحابه- جمع صحابّى- فرهيختگان از شيفتگان فخر رسالت بودند، كه‌

پروانه‌وار شمع وجود آن حضرت را فرا گرفته، شبانه‌روز از فيض بركات آن جناب بهره وافر مى‌بردند، و در يارى و نصرت وى همواره كوشا

[١] . همان، صص ١١- ١٠.