معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٣١٣ - ١ ٢ سوره انسان و فضايل امام(ع)
مفسرى متعصب همچون سيد محمود آلوسى كه در بسيارى از مباحث تفسيرى به آراى شيعه تاخته، در تفسير اين سوره تصريح مىكند كه خداوند به خاطر رعايت حرمت فاطمه (س) در بر شمردن نعمتهاى بهشتى، نامى از حورالعين نبرده است.[١] اين سوره به اوصاف ابرار پرداخته و از ماجراى اطعام آنان به يتيم، مسكين و اسير سخن گفته كه به استناد روايات زياد ناظر به اهلبيت (ع) مىباشد. داستان روزه حضرت امير و فاطمه به خاطر بيمارى حسنين و اطعام غذاى افطارى به يتيم، مسكين و اسير بسيار مشهور است. خداوند از اين خاندان به خاطر چنين بزرگوارى و گذشت، تمجيدى شايسته به عمل آورده است. اما همه اين ستايشها و فضايل با مدنى بودن سوره سازگار است. حال اگر مفسرى با انگيزهاى خاص نظير تعصب نسبت به فضايل اهلبيت (ع) بر مكى بودن اين سوره اصرار ورزد، طبعاً ديگر نمىتوان اين آيات را ناظر به اين خانواده دانست. زيرا ازدواج حضرت امير و فاطمه در مدينه صورت گرفت و حسنين در اين شهر متولد شدند. متأسفانه برخى از مفسران اهلسنت با استناد به گفتار عبدالله بن زبير بر مكى بودن اين سوره، پاى فشردهاند. استاد معرفت در دفاع از فضايل اهلبيت (ع) در اين باره در نقد اين ديدگاه چنين آورده است:
قال عبدالله بن الزبير: نزلت بمكّه و تبعه علي ذلك جماعه ممن يروقهم انكار أي فضيلة لاهلالبيت (ع) و هي النقطة المركزيه التي تدور عليها في هذا التبجّح الغريب! وعداء ابن الزبير لاهلالبيت مشهور![٢]
آنگاه ايشان دفاع سخت حاكم حسكانى از مدنى بودن سوره انسان و مذمت از نواصب در مكى دانستن و نيز گفتار امين الاسلام طبرسى و علامه طباطبايى را در اين باره ذكر كرده است.[٣]
[١] .« و من اللطائف على القول بنزولها فيهم انه سبحانه لم يذكر فيا الحور ألعين و انما صرح عزوجل بولدان مخلدين رعاية حرمة البقول و قره عين الرسول لئلا تثور غيرتها الطبيعية اذا أحست بصرة»، روحالمعانى، ج ٢٩، ص ١٥٨.
[٢] . التمهيد فى علوم القرآن، ج ١، ص ١٥٤.
[٣] . همان، صص ١٥٥- ١٥٤.