معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٣٠٩ - مقدمه

شرط نيست.[١]

از اين‌رو عالمان اهل‌سنت هيچ‌گاه رفتار و نوع تعامل صحابه با مسأله امامت حضرت‌ امير (ع) را نشانه‌اى از بى‌عدالتى آنان نمى‌دانند. پيدا است كه ميان اين دو نگرش، تفاوت زيادى وجود دارد.

با توجه به جايگاه ويژه اهل‌بيت (ع) كه شعاع آن بر سرتاسر معارف و آموزه‌هاى دينى كشيده شده، دفاع از مبانى ولايت و تحكيم اين جايگاه در طول تاريخ شيعه هماره در دستور كار عالمان شيعه قرار داشته است. تدوين هزاران كتاب در اثبات ولايت و تشريح فضايل اهل‌بيت (ع) و پاسخ و نقد شبهات مخالفان و متعصبان در اين زمينه- به‌ويژه در آثار خاص كلامى- يكى از شواهد اين مدّعا به شمار مى‌آيد. در بسيارى از موارد، اين وظيفه‌شناسى و سنگربانى در بستر علوم و دانش‌هايى شكل گرفته كه به‌طور مستقيم به مسأله ولايت ارتباط نداشته است. يكى از اين انديش‌وران متعهد، مرحوم استاد آيت‌الله معرفت (ره) است كه در آثار قرآنى خود كه در طول پنجاه سال و به دنبال تلاش و تكاپوى مستمر علمى فراهم آمد، به صورت مكرر درباره جايگاه ولايت گفت‌وگو كرده و به مناسبت‌هاى مختلف، از حريم و مبانى ولايت در برابر برخى از شبهات به دفاع برخاسته است. نگارنده در اين مقاله به دنبال آن است كه اين بعد از انديشه‌ها و افكار استاد را بازشناساند. بدين‌منظور مباحث مقاله را در هفت بخش تنظيم كرده‌ايم.

١. جايگاه اهل‌بيت (ع) در انديشه و منش استاد معرفت؛ ٢. دفاع از مبانى ولايت و فضايل حضرت‌ امير (ع)؛ ٣. اهل‌بيت، راسخان در علم و مفسران اصلى قرآن؛ ٤. اهل‌بيت (ع)، آگاهان به باطن آيات؛ ٥. حديث ثقلين و جايگاه اهل‌بيت (ع)؛ ٦. اثبات تشيع شمارى از مفسران صحابه و تابعان؛ ٧. تبيين نقش حضرت‌ امير (ع) در تاريخ قرآن.

به منظور تبيين اين محورها از نگاشته‌ها و آثار استاد در جاى جاى اين نوشتار بهره جسته‌ايم.

[١] . براى آگاهى بيشتر ر. ك: الاحكام السطانيه، صص ٣٦- ٢٩.