معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ١٨٣ - ١ التمهيد فى علوم القرآن
پرداختهاند.
جلد دوم كتاب نيز در دو بخش تنظيم و در آن موضوع «قرائات» و «نسخ» بررسى شده است.
جلد سوم اين اثر ارزشمند به موضوع «محكم و متشابه» اختصاص يافته و آيات متشابه در اين جلد بررسى و تأويل صحيح آنها از نگاه معظمله ذكر شده است.
در جلد چهارم، بحث اعجاز قرآن مطرح شده و به مباحثى همچون واژهشناسى اعجاز، سه اعجاز قرآن، آرا و نظرات دانشمندان مسلمان در مورد اعجاز قرآن، نقد و بررسى قول به صرفه، اعتراف بزرگان ادبى اعراب مشرك معاصر پيامبر به عظمت بيانى قرآن، و مقايسهاى عالمانه ميان برخى از زيباترين مكتوبات و اشعار عربى و قرآن پرداخته شده است.
حضرت استاد، در جلد پنجم التمهيد و در تعقيب بحث اعجاز، به اعجاز بيانى قرآن مىپردازند و عمده نظريات دانشمندان و مؤلفان جهان اسلام در موضوع اعجاز بيانى را همراه با ذكر شواهد قرآنى و توضيح تفصيلى عناصر مؤثر در اعجاز بيانى توضيح مىدهند.
استاد معرفت در بخش پايانى اين مجلد از دو جهت (اجمالى و تفصيلى) فصاحت قرآن را بررسى و توضيحاتى ارزشمند در اين زمينه بيان داشتهاند.
استاد در جلد ششم التمهيد، به اعجاز علمى و اعجاز تشريعى مىپردازند.
استاد معرفت در جلد اوّل و پس از بيان مقدمه مفيدى در مورد سير تطور و تحولات رشته علوم قرآنى، به اهميت و ضرورت اين علم و دواعى معظمله از پرداختن به اين موضوع اشاره مىكنند و پس از آن در بخش اوّل به بررسى پديده وحى پرداختهاند. ايشان «وحى» را القايى از بيرون همراه با خفا و سرعت دانسته و «وحى رسالى» را نوع چهارمى از انواع وحى مىشمرند.
معظمله امكان اتصال انسان با عالم بالا را مربوط به بُعد روحى انسان ارزيابى كرده و به شبهات مطرح شده در اين خصوص پاسخ دادند.
قسمت ديگرى از اين فصل به گونههاى مختلفِ وحى رسالى اختصاص