معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ١٥٧ - نقل آراى علامه طباطبايى در آثار استاد معرفت

٢٥. آيه‌ وَ جَعَلْنا مِنَ الْماءِ كُلَّ شَيْ‌ءٍ حَيٍ‌[١] مى‌رساند كه آب، نقش و دخالت تامى در حيات جانداران دارد و در سايه بحث‌هاى علمى جديد، ارتباط زندگى با آب روشن شده و اين از معجزات قرآن است.[٢]

٢٦. آيه‌ وَ جَعَلْنا فِي الْأَرْضِ رَواسِيَ أَنْ تَمِيدَ بِهِمْ‌[٣] بر ارتباط كوه‌ها با زلزله دلالت دارد؛ اگر كوه‌ها نبودند، پوسته زمين دچار زلزله مى‌شد.[٤]

٢٧. [ذيل آيه‌ وَ لكِنْ تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي فِي الصُّدُورِ][٥] راه پى بردن به اين‌كه قلب منشأ حيات است، اين‌كه بشر با تجربه‌هاى مكرر دريافته كه زنده بودن و مرگ انسان، تابع ضربان قلب و عدم آن است و از كار افتادن اندام‌هاى ديگر- حتى مغز- به اصل حيات آسيب نمى‌رساند.[٦]

٢٨. آيه‌ وَ لَقَدْ خَلَقْنا فَوْقَكُمْ سَبْعَ طَرائِقَ وَ ما كُنَّا عَنِ الْخَلْقِ غافِلِينَ‌[٧] بدين معنا است كه شما از ما منقطع و جدا و از مراقبت ما بر كنار و بى‌بهره نيستيد و از تدبير ما بهره مى‌گيريد، پس اين راه‌هاى هفت‌گانه مذكور در آيه را قرار داديم تا فرستادگان پروردگارتان آن‌ها را در تقدير، تدبير و تنزيل بپيمايند؟[٨]

٢٩. محتواى آيات‌ قالُوا رَبَّنا غَلَبَتْ عَلَيْنا شِقْوَتُنا وَ كُنَّا قَوْماً ضالِّينَ* رَبَّنا أَخْرِجْنا مِنْها فَإِنْ عُدْنا فَإِنَّا ظالِمُونَ‌[٩] اعتراف [دوزخيان‌] است به اين‌كه حجّت بر آنان تمام و شقاوت از جانب خودشان بوده و جبرى در كار نبوده است.[١٠]

٣٠. بر اساس آيات‌ نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ* عَلى‌ قَلْبِكَ لِتَكُونَ مِنَ الْمُنْذِرِينَ‌[١١]

[١] . انبياء، آيه ٣٠.

[٢] . التمهيد، ج ٦، صص ٣٤- ٣٣.

[٣] . انبياء، آيه ٣١.

[٤] . التمهيد، ج ٦، ص ١٥٨.

[٥] . حج، آيه ٤٦.

[٦] . شبهات و ردود، صص ٣٢٠- ٣١٩.

[٧] . مؤمنون، آيه ١٧.

[٨] . شبهات و ردود، صص ٣٣٥- ٣٣٤.

[٩] . مؤمنون، آيات ١٠٧- ١٠٦.

[١٠] . التمهيد، ج ٣، صص ٣٦٥- ٣٦٤.

[١١] . شعراء، آيات ١٩٤- ١٩٣.