قانون مدنى و فتاواى امام خمينى - كيائى، عبد الله - الصفحة ٦٦٨

مخير است و اين تخيير تا قسم منكر استمرار دارد؛ پس در صورت قسم خوردن منكر، حق اقامه بيّنه ولو اينكه حاكم حكم نكرده باشد ساقط مى‌شود. و اگر بيّنه معتبرى را اقامه نمايد و حاكم قبول كند آيا تخيير، ساقط مى‌شود، يا عدول به قسم جايز است؟ دو وجه است كه وجيه‌ترين آنها سقوط تخيير است. ج ٤ ص ١٠٩

ماده ١٣٢٧: مدعى يا مدعى عليه در مورد دو ماده قبل در صورتى مى‌تواند تقاضاى قسم از طرف ديگر نمايد كه عمل يا موضوع دعوى منتسب به شخص آن طرف باشد.

بنابراين در دعاوى بر صغير و مجنون نمى‌توان قسم را بر ولى يا وصى يا قيم متوجه كرد مگر نسبت به اعمال صادره از شخص آنها آن هم مادامى كه به ولايت يا وصايت يا قيمومت باقى هستند و همچنين است در كليه مواردى كه امر منتسب به يك طرف باشد.

- ر. ك. ١٢١٤/ مس/ ٦ و^^^ ١٣٣٥ گفتارى در سكوت، مس/ ٥ ... قسم متولى.

ماده ١٣٢٨: كسى كه قسم متوجه او شده است در صورتى كه بطلان دعوى طرف را اثبات نكند يا بايد قسم ياد نمايد يا قسم را به طرف ديگر رد كند و اگر نه قسم ياد كند و نه آن را به طرف ديگر رد نمايد با سوگند مدعى به حكم حاكم مدعى عليه نسبت به ادعائى كه تقاضاى قسم براى آن شده است محكوم مى‌گردد[١].

ماده ١٣٢٨ مكرر: دادگاه مى‌تواند نظر به اهميت موضوع دعوى و شخصيت طرفين و اوضاع و احوال مؤثر مقرر دارد كه قسم با انجام تشريفات خاص مذهبى ياد شود يا آن را به نحو ديگرى تغليظ نمايد[٢].

تبصره‌: چنانچه كسى كه قسم به او متوجه شده تشريفات تغليظ را قبول نكند و قسم بخورد ناكل محسوب نمى‌شود[٣].

ماده ١٣٢٩: قسم به كسى متوجه مى‌گردد كه اگر اقرار كند اقرارش نافذ مى‌باشد.

ماده ١٣٣٠: تقاضاى قسم قابل توكيل است و وكيل در دعوى مى‌تواند طرف را قسم دهد ليكن قسم ياد كردن قابل توكيل نيست و وكيل نمى‌تواند به جاى موكل قسم ياد كند.

- ر. ك. ٦٦٢/ مس/ ١٠.

[١]. اصلاحى مصوب ١٤/ ٨/ ٧٠.

[٢]. الحاقى مصوب ١٤/ ٨/ ٧٠.

[٣]. الحاقى مصوب ١٤/ ٨/ ٧٠.