س ١٩- در تحريرالوسيله با ترجمه، جلد ٣، صفحه ٥٥٦ «القول فى احكام الولادة و ما يلحق بها» مسأله ١٦ درباره حضانت ابوين نسبت به اطفال، مرقوم فرموده‌ايد: «الامّ احقّ بحضانة الولد و تربيته و ما يتعلّق بها من مصلحة حفظه مدّة الرضاع اي الحَولَين ...» آيا احقّيّت به حضانت فرزند ذكور تا دو سال و اناث تا هفت سال براى مادر، در صورتى است كه مادر بخواهد، يا آنكه در صورت گذشتن زوجه از حقّ خود نيز زوج مى‌تواند او را ملزم به حضانت نمايد؟

ج- پدر نمى‌تواند مادر طفل را ملزم به حضانت ولد نمايد. ج ٣ ف ص ٢١٦

ماده ١١٧٣[١]: هرگاه در اثر عدم مواظبت يا انحطاط اخلاقى پدر يا مادرى كه طفل تحت حضانت اوست، صحت جسمانى و يا تربيت اخلاقى طفل در معرض خطر باشد، محكمه مى‌تواند به تقاضاى اقرباى طفل يا به تقاضاى قيّم او يا به تقاضاى رئيس حوزه قضائى هر تصميمى را كه براى حضانت طفل مقتضى بداند، اتخاذ كند. موارد ذيل از مصاديق عدم مواظبت و يا انحطاط اخلاقى هر يك از والدين است:

١- اعتياد زيان‌آور به الكل، مواد مخدر و قمار؛

٢- اشتهار به فساد اخلاق و فحشا؛

٣- ابتلا به بيمارى‌هاى روانى با تشخيص پزشكى قانونى؛

٤- سوء استفاده از طفل يا اجبار او به ورود در مشاغل ضد اخلاقى مانند فساد و فحشا، تكدى‌گرى و قاچاق؛

٥- تكرار ضرب و جرح خارج از حد متعارف.

س ١٣- اگر عمل به حقّ‌الحضانه مستلزم عسر و حرج فوق‌العاده باشد، مثل اين كه گرفتن فرزند از مادر بعد از دو سال و ردّ به پدر باعث مشقّت غير قابل تحمّل براى مادر باشد (كه اين مشقّت اضافه بر اصل مشقّت فراق است كه معمولًا متوجّه مادر مى‌شود) و يا عمل به حقّ‌الحضانه باعث فساد و انحراف اخلاقى و تربيتى باشد و كودك را در

[١]. اصلاحى مصوب ١١/ ٨/ ١٣٧٦.

ماده ١١٧٣ مصوب ١٣٦٣- هرگاه در اثر عدم مواظبت يا انحطاط اخلاقى پدر يا مادرى كه طفل تحت حضانت اوست، صحت جسمانى و يا تربيت اخلاقى طفل در معرض خطر باشد محكمه مى‌تواند به تقاضاى اقرباى طفل يا به تقاضاى قيم او يا به تقاضاى مدعى العموم هر تصميمى را كه براى حضانت طفل مقتضى بداند، اتخاذ كند.