قانون مدنى و فتاواى امام خمينى - كيائى، عبد الله - الصفحة ٥٦٢ - باب دوم - در نگاهدارى و تربيت اطفال

- ر. ك. ١١٩٤ س ٧١.

س ١٦- آيا همسر شهيد بعد از زايمان مى‌تواند بچّه شهيد را تحويل ولىّ بچّه بدهد يا نه؟

ج- مى‌تواند پرستارى فرزند را به اولياء شرعى او واگذار كند. ج ٣ ف ص ٢١٥

س ٢٣- آيا همسر شهيد مى‌تواند براى هميشه اولاد شهيد را پيش خود نگهدارد؟

ج- حقّ حضانت فرزند بى‌پدر تا زمان بلوغ با مادر است. ج ٣ ف ص ٢١٨

س ٢٥- شوهر زنى در حدود دو سال است كه فوت كرده، و زن بعد از فوت شوهرش اظهار نموده كه من مائل به شوهر كردن نيستم و مى‌خواهم اطفال خود را سرپرستى كنم.

و از متوفّى‌ يك خانه و مقدارى اثاثيّه و لوازم منزل بجا مانده است، و اين خانم ماهانه حقوقى از بيمه دريافت مى‌نمايد. بعداً آگاه شديم كه- بدون اطّلاع- شوهر اختيار نموده، از لحاظ شرعى و قانونى تكليف نامبرده چيست؟

ج- اگر صغار جدّ پدرى دارند ولايت با او است وگرنه با حاكم شرع است، مگر در صورتى كه متوفّى‌ قيّم خاصى قرار داده باشد. و در هر صورت حقّ حضانت و تربيت اطفال با مادر است. ج ٣ ف ص ٢١٩

(١١٨٨- ١١٨١)

ماده ١١٧٢: هيچ يك از ابوين حق ندارند در مدتى كه حضانت طفل به عهده آنهاست از نگاهدارى او امتناع كند. در صورت امتناع يكى از ابوين حاكم بايد به تقاضاى ديگرى يا تقاضاى قيم يا يكى از اقربا و يا به تقاضاى مدعى العموم نگاهدارى طفل را به هر يك از ابوين كه حضانت به عهده اوست الزام كند و در صورتى كه الزام ممكن يا مؤثر نباشد حضانت را به خرج پدر و هرگاه پدر فوت شده باشد به خرج مادر تأمين كند.

س ١٢- آيا محكمه مى‌تواند پدر و مادر ممتنع از حضانت را مجبور نمايد كه به حقّ‌الحضانه عمل نمايند؟

ج- صرف حقّ‌الحضانه در آن مقدار كه فقط حقّ مَن لَه الحضانة است قابل الزام و اجبار نيست، بلكه صاحب حقّ مى‌تواند از حقّ خود بگذرد و از حضانت صرف نظر نمايد، ولى نسبت به حقّ فرزند (در تر و خشك كردن وى و در تربيت و نگهدارى و حفظ او) اگر مَن عَليه الحق امتناع ورزد حاكم شرع مى‌تواند او را الزام به رعايت حقّ فرزند نمايد. ج ٣ ف ص ٢١٤

(١١٦٨)