عنوان تلافى و پاداش چيزى به او هبه نمايد و او هبه را با همان شرط قبول نمايد و موهوب را قبض كند، بين ردّ هبه و پرداخت عوض مخيّر مى‌باشد. و احتياط مستحب پرداخت عوض است؛ پس اگر آن را بپردازد هبه اولى بر واهب لازم مى‌شود وگرنه حق رجوع در هبه را دارد. ج ٣ ص ١٠٣

مسأله ١٤- اگر عوض را در هبه‌اى كه عوض در آن شرط است تعيين نمايد، همان متعيّن مى‌شود و بر متّهب- بر فرض اينكه اصل هبه را ردّ ننمايد- لازم است كه آنچه را كه تعيين شده بذل نمايد. و اگر مطلق بگذارد، به اينكه شرط كند كه به او پاداش و عوضى بدهد و عوض را تعيين نكند، پس اگر بر مقدارى اتفاق نمودند، كه همان است وگرنه احتياط (واجب) آن است كه به مقدار موهوب؛ مثل يا قيمت آن را عوض بدهد. و احتياط بيشتر از آن اين است كه بيشتر از موهوب، عوض بدهد، خصوصاً اگر واهب از متّهب ادنى باشد. ج ٣ ص ١٠٣- ١٠٥

مسأله ١٥- ظاهراً در هبه‌اى كه عوض در آن شرط است لازم نيست كه عوض دادن در آن به عنوان هبه باشد، به اينكه بر متّهب شرط كند كه چيزى به او هبه نمايد، بلكه جايز است كه به عنوان صلح چيزى باشد، به اينكه شرط كند بر او، كه مال يا حقى را به او مصالحه نمايد، پس اگر با او مصالحه كند و قبول از او تحقق پيدا كند تحقيقاً به او عوض را داده است و او حق رجوع در هبه‌اش را ندارد. و همچنين جايز است كه عوض شرط شده در هبه، ابراء حقى يا انجام دادن عملى براى او باشد مانند خياطى لباسش يا درست كردن انگشترش و مانند اينها، پس اگر او را از آن ابراء كند يا برايش كارى انجام دهد تحقيقاً به او عوض را داده است. ج ٣ ص ١٠٥

(٨٠٣- ٢٨٩)

س ٣- آيا هدايايى كه بستگان شوهر به عنوان كرايه زبان‌[١] به زن مى‌دهند هبه معوّضه مى‌باشد يا خير؟

ج- هبه غير معوّضه است. ج ٢ ف ص ٣٢٧

س ١١- شخصى چيزى را به ديگرى هبه معوّضه نمود با اين شرط كه واهب تا زنده است مى‌تواند از موهوب به استفاده نمايد، يا موهوب له براى معيشت واهب مقدار

[١]. مثلًا در هنگام عقد، زن اجازه نمى‌دهد و به قول معروف« بله» نمى‌گويد تا اينكه مبلغى راخانواده داماد به او انعام دهند و در مواردى از اين قبيل.