فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ١١٠ - هشتم - اتلاف و تسبيب موجب ضمان
دستبرد بزند، و يا كسى به دزدى بگويد در فلان خانه فلان متاع گرانبها هست و او هم آن متاع را بدزدد، اين دو فرض از موارد تسبيب نيستند و ضمان آور هم نمىباشند.
٧٠- اگر ديوار كسى فرو ريزد و بسبب آن شخصى يا مالى زير آوار تلف شود، صاحب ديوار ضامن نيست؛ مگر آنكه ديوار را كج و مايل بطرف كوچه ساخته باشد و يا اگر مستقيم ساخته بود، بعداً مايل شده و صاحبش با داشتن توان بر اصلاح، آن را باز سازى نكرده باشد، كه در اين صورت بنابر اقوى ضامن است.
٧١- اگر كسى ظرف آبى يا كوزهاى را روى ديوار بگذارد و در اثر وزيدن باد تند يا زلزله بيفتد و موجب تلف شدن كسى يا مالى شود، ضامن نيست؛ مگر آنكه ظرف را مايل بطرف راه و يا طورى گذاشته باشد كه هركس ببيند بگويد اين ظرف خواهد افتاد.
٧٢- از ديگر موارد تسبيب موجب ضمان آن است كه فردى در خانه يا زمين خود آتشى برافروزد كه به خانه همسايه سرايت نموده و آن را بسوزاند، و در چنين صورتى او ضامن است، البته به شرط اينكه آتش افروخته شده بيش از مقدار نيازش باشد و نيز بداند يا گمان كند كه بخاطر وزيدن باد آتش به خانه همسايه سرايت مىكند؛ بلكه ظاهراً تنها همين شرط دوم براى ضمانت كافى است، بنابر اين با صرف داشتن علم يا گمان به سرايت آتش ضامن است، هرچند آتش به مقدار نيازش بوده باشد؛ بلكه در صورتى هم كه معتقد بوده آتش به خانه همسايه سرايت نمىكند ولى خلاف اين اعتقاد رخ بدهد، مثلًا در هنگام شعلهور شدن آتش بادى بوزد كه گمان نرود آتش را به خانه همسايه بكشاند و بعداً خلاف اين پيش بيايد، ضمان آن شخص بعيد نيست؛ بلى، اگر هوا اصلًا جريان نداشته و آنچنان ساكن بوده كه احتمال سرايت آتش به خانه ديگرى را نمىداده لكن ناگهانى باد تند بوزد شرارههاى آتش را به خانه همسايه ببرد و آن را بسوزاند، بعيد نيست ضامن نباشد.
٧٣- آبى را كه انسان توسط جوب يا نهر به ملك خود مىبرد، اگر به ملك ديگرى برود و خسارتى بر آن وارد نمايد آن فرد ضامن است، هرچند معتقد باشد كه آب به ملك ديگرى نمىرود و بعد آب اختيار از دست او بگيرد و نتواند از ورود آب به ملك