فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٢١٨ - مذمت دريوزگى

٢٨- دست ردّ به سينه سائل زدن و او را محروم برگرداندن كراهت دارد، هرچند به احتمال قوى بى‌نياز باشد؛ بلكه بهتر است چيزى هرچند اندك به او داده شود و منقول است كه حضرت رسول اكرم صلى الله عليه و آله فرمودند: «ردّ نكن سائل را و چيزى به او بده، اگر چه نصف خرما باشد».

مذّمت دريوزگى:

٢٩- سؤال و دريوزگى در حال بى‌نيازى و حتى در حال نياز كراهت دارد؛ بلكه بعضى از فقهاء در حال بى نيازى آن را حرام مى‌دانند، چون در احاديث نهى اكيد از آن شده است از جمله:

در روايتى آمده است كه هر كسى كه قوت سه روزش را دارد و در عين حال از مردم سؤال مى‌كند، روز قيامت خدا را ديدار مى‌كند در حالى كه گوشتى بر صورتش نيست.

منقول است كه روزى طائفه‌اى از انصار به خدمت حضرت رسول اكرم صلى الله عليه و آله آمدند و عرض كردند: يا رسول اللّه حاجتى داريم، حضرت صلى الله عليه و آله فرمودند: بگوييد، عرض كردند: حاجت ما بزرگ است، فرمودند: بياوريد حاجت خود را. گفتند: مى‌خواهيم ضامن شوى از براى ما بهشت را، حضرت صلى الله عليه و آله سر مبارك خود را زير انداختند و پس از آن سر مبارك خود را بالا گرفتند و فرمودند: «ضامن مى‌شوم به شرط اينكه شما ضامن شويد از احدى چيزى سؤال نكنيد»، آنها تعهّد نمودند و بر همين حال بودند، حتى اگر در سفر تازيانه از دست يكى از آنها مى‌افتاد از رفيق خود كه پياده بود سؤال نمى‌كرد كه تازيانه را به او بدهد و خودش فرود مى‌آمد و آن را بر مى‌داشت و اگر سر سفره‌اى نشسته بودند و آب به يكى نزديك بود رفيقش از او خواهش نمى‌كرد كه آب را به او بدهد.

٣٠- منع يا كراهتى كه از سؤال شده در صورتى است كه سائل ناچار و مضطر نباشد؛ اما در صورت اضطرار و احتياج ممنوع يا مكروه نمى‌باشد؛ بلكه در بعضى از صور مستحب و در بعضى از صور واجب هم مى‌باشد.