فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ١١٣ - هشتم - اتلاف و تسبيب موجب ضمان

٨٠- اگر كسى چيز خوراكى را غصب كند و با همان چيز صاحبش را پذيرايى نمايد و صاحبش نداند آنچه خورده است مال خود او بود- خواه ميزبان به دروغ بگويد اين غذا مال خودم است و يا غذا را جهت پذيرايى نزد او بگذارد و چيزى نگويد- و يا گوسفندى را از گله مالك غصب كند و از مالك بخواهد تا آن گوسفند را برايش ذبح نمايد و مالك هم بدون اطلاع از ماجرا گوسفند را ذبح كند، غاصب ضامن است، هرچند در صورت اول مباشر خوردن و در صورت دوم مباشر ذبح خود مالك است؛ بلى، اگر مالك وارد خانه غاصب شود و طعامى آماده ببيند و به اعتقاد اينكه طعام صاحب خانه است مشغول خوردن شود- در حالى كه طعام خود او است- ظاهراً غاصب ضامن نيست و ذمّه او از ضمانت برى‌ء مى‌باشد.[١]

٨١- اگر كسى چيز خوراكى را غصب كند و به عنوان ميهمانى به غير صاحبش بخوراند و وانمود كند كه مال خودش است و خورنده هم نداند غذا غصبى و مال ديگرى است، ميزبان و خورنده هر دو ضامن هستند و مالك از هر كدام كه بخواهد مى‌تواند غرامت بگيرد؛ و اگر غرامت را از غاصب بگيرد، او حق ندارد چيزى را كه داده از ميهمان بستاند؛ لكن اگر غرامت را از ميهمان بگيرد، او مى‌تواند عوض غرامت را از غاصب درخواست كند، زيرا غاصب او را فريب داده است.

٨٢- اگر كسى نزد ظالمى به حق يا به ناحق از شخصى سعايت و شكايت كند و آن ظالم از شخص سعايت شده مالى را به ظلم بستاند، سعايت كننده و شاكى ضامن آن مال نيست، هرچند شاكى در صورت ناحق بودن شكايتش گناه كرده؛ بلكه ضمان تنها بر عهده آن كسى است كه مال را بدون حق گرفته است.

٨٣- چيدن ميوه از شاخه درختى كه از ديوار باغ بيرون آمده و معلوم نيست صاحبش راضى به چيدن است يا نه، خلاف احتياط است و حتى اگر ميوه روى زمين افتاده باشد

[١] - زيرا هرچند غاصب طعام را از او غصب كرده لكن مالك هم به خيال خود طعام غاصب را غصب كرده و خورده است.