فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٩ - اصطلاحات مضاربه

مقدّمه‌

تعريف مضاربه:

مضاربه- كه آن را قِراض هم مى‌گويند- آن است كه شخص سرمايه به كسى بدهد تا با آن تجارت كند و از سود بدست آمده آن، براى هر يك سهم معيّنى باشد.[١]

اصطلاحات مضاربه:

به صاحب سرمايه مالك و به گيرنده سرمايه جهت تجارت عامل و ساعى گويند.

[١] - پرداخت سرمايه از سوى مالك به شخصى جهت تجارت چهار صورت دارد:

اول: طرفين قرارداد كنند كه از سود تجارت براى هر يك سهم معيّنى باشد، كه اين را مضاربه مى‌گويند.

دوم: قرارداد كنند كه تمام سود مال مالك باشد كه اين را بضاعت مى‌گويند؛ و عامل در اين فرض مستحق اجرة المثل است؛ مگر قرارداد كرده باشند اجرت نگيرد يا اينكه تبرّع متعارف باشد.

سوم: قرارداد كنند، كه همه سود مال عامل باشد و چيزى به مالك تعلّق نگيرد كه اين را قرض گويند، البته به شرط تصريح به قرض يا نصب قرينه بر تحقق آن در كار باشد.

چهارم: هيچ قراردادى نكرده باشند، كه در اين صورت هم همه سود از مالك است و عامل مستحق اجرة المثل است؛ مگر عرفاً و يا با وجود قرينه، كار او تبرّع محسوب شود و يا بر او شرط تبرّع شده باشد.