فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٣١٨ - ششم - توان بر انجام وصيت
نباشد، يا پس از وصيّت يا در بين عمل به آن به سبب پيرى، بيمارى يا سفاهت و مانند اينها نتواند به وصيّت عمل كند، يا آن را خاتمه دهد، بايد حاكم شرع فرد واجد شرائطى را براى انجام وصيّت به او منضم كند.
٦٠- در وصىّ مرد بودن شرط نيست و چنانچه زن و خنثى هم شرائطى كه براى وصىّ ذكر شد را دارا باشند، وصىّ نمودن آنها جائز است، و نيز شرط نيست كه وصىّ بينا باشد و منع بعضى روايات از وصىّ قرار دادن شخص نابينا محمول بر كراهت يا تقيه است.
٦١- تعيين وصى، منحصر به وصيّت عهديّه است و در وصيّت تمليكيّه وصىّ تعيين نمىشود و كسى غير از موصى نقشى ندارد.
٦٢- هركس مىتواند چند وصىّ در طول و عرض يكديگر براى خود قرار دهد.
٦٣- وصىّ در متعلق وصيت ولايت تصرف دارد؛ اما اگر ميّت وصيّت عهديّه نمايد- مثلًا وصيّت كند كه براى او چند ماه نماز و روزه و يا حج بجا آورند- و بر تنفيذ آن وصىّ معيّن نكند يا وصىّ معيّن كند اما وصايت به سبب مرگ يا ديوانه شدن وصىّ و مانند آن باطل شود و يا بر اطفال صغير و مانند آنها قيّم معيّن نكرده باشد، در همه اين صور وظيفه حاكم شرع است كه شخصاً يا با تعيين نائب متولّى امور آن ميّت شود؛ و اگر حاكم شرع يا نائب او در دسترس نباشد، بر فرد فرد عدول مؤمنين جائز- بلكه لازم است- كه سرپرستى اطفال صغير و قُصّر ميّت را عهدهدار شوند.
٦٤- اگر كسى چند وصىّ براى خود معيّن كرده و اجازه داده باشد كه هر كدام به تنهايى به وصيّت عمل كنند لازم نيست در انجام وصيّت از يكديگر اجازه بگيرند؛ ولى اگر چنين اجازهاى نداده باشد، چه گفته باشد هر دو با هم به وصيّت عمل كنند يا نگفته باشد، بايد با نظر يكديگر به وصيّت عمل نمايند؛ و اگر حاضر نشوند كه با يكديگر به وصيّت عمل كنند و منشأ آن وجود مانع شرعى نباشد، بايد حاكم شرع آنها را مجبور كند تا با نظر يكديگر به وصيّت عمل نمايند؛ و اگر اطاعت نكنند يا منشأ اختلاف براى هر كدام وجود مانع شرعى باشد، حاكم شرع ملزم است به جاى يكى از آنان شخص ديگرى را معيّن نمايد و دو وصىّ نمىتوانند ثلث موصى را تقسيم كرده و هر كدام در قسمتى از