تقريرات فلسفه امام خمينى قدس سره - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٦٨ - شبهه ابن كمونه

شبهه ابن كمونه‌

ابن كمونه‌ [١] بر اين برهان توحيد شبهه‌اى وارد كرده است، [٢] لازم به ذكر است كه ابن كمونه الهى و اهل توحيد بوده است.

حاصل شبهه اين است كه: چرا نمى‌تواند دو هويت مختلفه متباينه من جميع الجهات و مجهولة الكنه وجود داشته باشد؟ يعنى دو حقيقتى كه به هيچ نحو ما به الاشتراك نداشته باشند و مختلفة الكنه و الذات و الحقيقه باشند و مفهوم واجب براى آن دو عنوان عرضى باشد كه از آنها، نه از جهتى كه در ذات آنها دخيل باشد انتزاع شود و خارج از ذات آنها باشد.

دو اشكال بر ظاهر كلمات ابن كمونه وارد شده است كه عن قريب ذكر خواهد شد و اين دو اشكال از عدم درك صحيح مراد ايشان ناشى شده است.

[١] عز الدوله سعد بن منصور بن سعد بن هبة اللّه بن كمونه بغدادى، از فلاسفه و حكماى قرن هفتم بغداد است. به گفته علامه تهرانى و شيخ محمد سماوى، وى علاوه بر اسلام، اظهار تشيع مى‌كرد و در اول و آخر تمام كتابهاى خويش اسامى رسول خدا و ائمه اطهار عليهم السلام را نگاشته و در كتاب «اللمعة الجوينيه» به شرح و تفسير كلمات امير المؤمنين عليه السلام پرداخته و به خوبى از عهده برآمده است. و دور نيست نسبت يهودى بودنش، مربوط به او نبوده و به جهت يهودى بودن جد عالى‌اش هبة اللّه ابن كمونه باشد. وى در سال ٦٨٣ ق. در حلّه درگذشت.

از كتابهاى اوست: شرح الصحائف سهروردى، شرح اشارات بو على، شرح تلويحات سهروردى، لباب المنطق و خلاصة الحكمه، اللمعة الجوينيه فى الحكمة العلمية و العملية، تقريب المحجة و تهذيب الحجه، تنقيح الابحاث في البحث عن الملل الثلاث، المنطق و الطبيعى مع الحكمة الجديدة.

[٢] رجوع كنيد به: اسفار، ج ١، ص ١٣٢ و ج ٦، ص ٥٨؛ مبدأ و معاد صدر المتألهين، ص ٣٨- ٣٩.