تقريرات فلسفه امام خمينى قدس سره - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٦٠ - توحيد واجب تعالى

توحيد واجب تعالى‌

بعد از آنكه از مقام اول، يعنى مقام اثبات ذات واجب فارغ شديم، كلام در اوصاف ذات احديت واقع مى‌شود.

فصل اول در اين مقام در توحيد اوست و كلام در توحيد هم در سه مرتبه است:

توحيد در ذات، توحيد در صفات، و توحيد در فعل كه در ضمن مباحث واقع شده و به آن توحيد فعل گويند.

و به عبارت ديگر: خداوند عالم در مرتبه ذات واحد بوده و ذات اقدس او واحد من جميع الجهات است.

و توحيد در صفات، يعنى با اينكه براى ذات اقدس وى اوصافى اثبات مى‌نماييم، كثرت اوصاف موجب كثرت در ذات نمى‌شود و اين طور نيست كه ذاتى وجود داشته باشد و مبادى اين اوصاف در مقابل اصل ذات قرار گرفته باشد، بلكه در عين حالى كه براى وى اوصاف كثيره‌اى اثبات مى‌نماييم، بدون اينكه مرجع وصف، وصف ديگرى باشد، اللّه- جل جلاله- در كمال بساطت و واحد من جميع الجهات و بسيط من جميع الجهات است.

و مرتبه ثالثه از توحيد كه در ضمن توحيد ذات و توحيد صفات معلوم خواهد شد، توحيد در افعال بوده كه خداوند احديت بما انّه اللّه يك فعل الهى دارد.

اما مرتبه توحيد در ذات: براى توحيد در ذات از چند راه مى‌توان استدلال كرد.