تقريرات فلسفه امام خمينى قدس سره - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ١٢٧ - احتمالات متصوره ذات و صفات

اتحاد صفات با يكديگر

بعد از آنكه ثابت شد كه اوصاف حقيقيه محضه و اوصاف حقيقيه ذات الاضافه عين ذات است، ديگر احتياجى به اثبات اين مطلب كه تمام اوصاف با يكديگر متحدند نيست؛ زيرا چنانكه گفتيم ذات بسيط است و هر وصفى كه با ذات متحد گشته و عين او باشد، با وصف ديگرى كه او نيز با ذات متحد بوده و عين اوست، متحد خواهد بود و اين معنى مناط انتاج شكل اول است كه بايد حد وسط وصفى باشد كه براى اصغر ثابت باشد و همان وصف براى اكبر هم ثابت باشد. قهراً وصفى كه براى دو موصوف ثابت باشد آن دو موصوف نيز براى يكديگر ثابت خواهند بود اين است كه در منطق گفته‌اند: «زمانى كه حد وسط با اصغر تلاقى كرد و همچنين براى اكبر ثابت شد، پس اكبر با اصغر تلاقى خواهد كرد». [١]

و بالجمله: بعد از بيان اينكه اوصاف در مصداق عين ذات مى‌باشند، همچنين اوصاف در مصداق عين يكديگر خواهند شد و هر يك با ديگرى متحد خواهد گرديد، ديگر اين بحث محتاج شرح و بيان و اقامه برهان نيست، ولى چون در اينجا نكته‌اى بود، حاجى متكفل بيان اين بحث گرديد.

احتمالات متصوره ذات و صفات‌

ناگفته نماند احتمالاتى كه در خصوص اوصاف و ذات داده مى‌شود، به تصور عقلى چند قسم است:

[١] شرح اشارات، ج ١، ص ٢٣٦ و ٢٣٩؛ شرح مطالع، ص ٢٥٠.