تقريرات فلسفه امام خمينى قدس سره - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٥٤٦ - تعداد افلاك و خصوصيات آنها

تعداد افلاك و خصوصيات آنها

و اما عدد افلاك كليه نُه تاست و افلاك جزئيه بسيار است.

اولين فلك از افلاك كليه فلك اطلس است كه همان فلك الافلاك بوده و سير شبانه روز مربوط به اوست و دوم از آنها فلك ستاره‌هاى ثوابت است و حركت ثوابت به گونه‌اى كُند است كه شايد در هر هفتاد سال يك درجه طى مسافت كنند.

بنا بر اين: حركت اين فلك در غايت ضعف مى‌باشد و به خاطر غايت بطى‌ء بودن حركت ستاره‌هاى مركوز در آن فلك، آنها را فلك ثوابت ناميده‌اند. ولى حركت سريعه به فلك اطلس اختصاص دارد.

چون حاجى رحمه الله گفته است: «و بالسريعة اخصصنّ اوّله» و ضمير راجع به افلاك را مذكر آورده با اينكه بايد مؤنث مى‌آورد لذا عذر خواسته و مى‌گويد: تذكير ضمير به اعتبار ارجاع ضمير به فلك است و مراد از فلك جنس است كه بر تعدد دلالت دارد.

سپس براى اشاره به كمّيت سرعت فلك اطلس مى‌گويد: اگر شخصى به لفظ واحد تلفظ كند- كه در هر ثانيه مى‌توان چهار مرتبه لفظ واحد را گفت- و آن با يك طرفة العين مطابق است فلك اطلس در اين مدت سطح مقعّر آن مقدار «هغ قصو» ميل كه به حروف ابجد پنج هزار و صد و نود و شش ميل است و آن هزار و هفتصد و سى و دو فرسخ مى‌باشد از مسافت سطح محدّب فلك دوم را مى‌پيمايد و اما مقدار حركت سطح محدّب فلك الافلاك را خدا مى‌داند؛ زيرا بشر نمى‌تواند مقدار ثخن فلك اقصى را تعيين نمايد چون راهى براى استخراج آن ندارد، ولى ثخن افلاك ديگر را مى‌توان به واسطه تعيين بُعد فلك محيط بر آن تعيين نمود؛ چون به واسطه رصد بُعد ستاره‌هاى يك فلك را تعيين نموده و سپس بُعد ستاره فلكى كه بالاتر از اوست تعيين نموده‌اند و تفاضل بُعدين عبارت از ثخن فلك محاط است و اين راه در فلك اطلس ممكن نيست.

بعد از كره ثوابت كرات كواكب سبعه سياره است كه عبارت از زحل و مشترى و