تقريرات فلسفه امام خمينى قدس سره - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣٩٧ - تطبيق مطلب با متن كتاب

ربط متغير به ثابت بدون اشكال خواهد بود چنانكه اشكال ربط حادث به قديم نيز رفع خواهد شد.

تطبيق مطلب با متن كتاب‌

اينك به معناى تحت اللفظى غرر ربط حادث به قديم مى‌پردازيم: سبب حادث، حادث است و اگر سبب حادث، حادث نباشد بايد حادث و مسبَّب هم طول دهر لابث و قديم باشد، و اين خلف است؛ زيرا مسبّب، حادث فرض شده بود، پس هنگامى كه مسبب حادث بود بايد سبب هم حادث باشد و به آن سبب نقل كلام مى‌كنيم و هكذا الى غير النهاية حوادث غير متناهى و مجتمع در وجود و مترتب بر يكديگر لازم مى‌آيد و اين تسلسل است كه باطل است. ليكن علاوه بر عدم تناهى سلسله حوادث، تخلف مسبَّب از سبب قديم نيز لازم مى‌آيد و حال آنكه به واسطه دليل و برهان بايد تمام ممكنات و حوادث به واجب منتهى شوند و تخلف مسبب از سبب جايز نيست. اين اصل شبهه است.

و اما جواب آن اين است كه حكما قائل شده‌اند و مقول قول ايشان دو بيت بعدى است يعنى: