تقريرات فلسفه امام خمينى قدس سره - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ١٤٤ - برهان اول

اثبات علم حق تعالى به مخلوقات‌

اصل علم حق تعالى به ذات خود، با چند برهان ثابت مى‌شود و اين معنى آن قدر مهم نيست، بلكه مهم كيفيت علم حضرت حق به غير است كه ان شاء اللّه در محل خود مطرح خواهد شد.

و اما مى‌توان علم به غير را با سه برهان اثبات كرد:

برهان اول‌

برهان اول: آنچه اجمالًا در اثبات كمالات براى حضرت حق ذكر كرديم.

آنجا گفتيم: علم از كمالات است و براى وجود «من حيث انّه وجود» ثابت است و صرفاً مِلك طلق وجود است و در هر وجودى به اندازه وجودش موجود است؛ چون علم از اوصاف صرف الوجود است و چون حضرت حق صرف الوجود است و علم با وجود بما انّه وجود در ترقى و تنزل است، هر اندازه وجود قوى شود علم قوى مى‌شود، پس بايد حضرت حق عالم باشد؛ چرا كه كمال مطلق است و كمال مطلق بودن او از حيث صرف الوجود بودن آن است و وجود بما انّه وجود منشأ كمالات است و كمالات براى وجود بما انّه وجود ثابت است و چون صرف الوجود صرف الكمال است و علم هم از كمالات است پس بايد صرف الوجود عالم به غير باشد؛ زيرا علم به غير، كمال است و علم براى وجود بما انّه وجودٌ ثابت است، نه بما أنّ له حدّاً.

بنا بر اين: چون حضرت حق حد نداشته و فوق التمام مى‌باشد، بايد ازلًا و ذاتاً