تقريرات فلسفه امام خمينى قدس سره - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٥٧٢ - طبقات زمين و بحثى در عناصر
در نتيجه ربع مسكون در طرف شمال خشك شده است. [١]
ماء يك طبقه است و هوا چهار طبقه است؛ زيرا هوا يا با بخار، يعنى اجزاء صغار آب كه به واسطه حرارت تلطيف شده است، مخلوط مىباشد و يا با بخار مخلوط نيست.
قسم دوم، يا با نار مخلوط است و يا با نار مخلوط نيست و قسم اول نيز به هوايى كه عكس ضوء از شمس و غير شمس كه عبارت از وجه ارض باشد به آن منتقل مىشود و به هوايى كه عكس ضوء به آن نمىرسد تقسيم مىگردد.
قسم اخير، يعنى هوايى كه با بخار مخلوط بوده و عكس ضوء به آن واصل نيست زمهرير است و ما قبل آن، يعنى هوايى كه با بخار مخلوط بوده و عكس ضوء به آن منتقل مىشود ما قبل الارض و الماء است.
اگر مبدأ شروع طبقات را از طرف ارض و ماء قرار دهيم اين طبقه قبل از زمهرير بوده و اگر مبدأ شروع طبقات را از طرف كره نار اخذ نماييم اين طبقه كه اطراف ارض و ماء واقع شده و ضوء در آن منعكس شده است بعد از زمهرير خواهد بود.
طبقه دوم- بنا بر اينكه طبقات را از طرف كره نار شروع نماييم- هواى خالص است كه از طرف علو به اجزاء ناريه و از طرف سفل با بخار مختلط نيست و همين طبقه، طبقه سوم است. اگر از طرف زمين شروع به تعداد طبقات كنيم طبقه اول از طرف كره نار و طبقه چهارم از طرف زمين طبقه دخان است، گرچه جسم ارضى، به واسطه آتش و حرارت تلطيف مىگردد، ولى چون جسم ارضى كه آتش به آن اصابت كرده داراى كثافت مىباشد لذا قسمتى از اجزاء آن به آتش مبدل نشده و به نحو مخلوط بالا رفته و تا حول كره نار تصاعد مىنمايند. بنا بر اين در آنجا اجزاء ارضيه با هوا مخلوط مىگردد.
و اين طبقه از هوا طبقه دخان است و به خاطر همين طبقه است كه آسمان سبز ديده مىشود.
[١] شفا، بخش طبيعيات، ص ٢٥٧.