ارزش یک چیز آنوقت معلوم میشود که ببینیم آیا چیز دیگر میتواند جای او را بگیرد یا نه. تقوا یکی از حقایق زندگی است، به دلیل اینکه چیزی دیگر نمیتواند جای آن را بگیرد، نه زور و نه پول و نه تکثیر قانون و نه هیچ چیز دیگر.

از ابتلائات روز ما موضوع زیادی قوانین و مقررات و تغییر و تبدیلهای پشت سر هم است. برای موضوعات بالخصوص هی قانون وضع میشود، مقررات معین میگردد، آئین نامه میسازند، باز میبینند منظور حاصل نشد. قوانین را تغییر و تبدیل میدهند، بر مقررات و آئین نامهها افزوده میشود و باز مطلوب حاصل نمیگردد. البته شک نیست که قانون نیز به نوبه خود یکی از حقایق زندگی است.

گذشته از قوانین کلی الهی، مردم احتیاج دارند به یک سلسله قوانین و مقررات مدنی، ولی آیا میتوان تنها با وضع و تکثیر قانون جامعه را اصلاح کرد؟ قانون حد و مرز معین میکند، پس باید قوّه و نیرویی در خود مردم باشد که این حدود و مرزها را محترم بشمارد و آن همان است که به آن نام «تقوا» دادهاند. میگویند باید قانون محترم باشد. این صحیح است ولی آیا تا اصول تقوا محترم نباشد میتوان نام احترام قانون را برد.

به عنوان نمونه دو سه مثال از موضوعات روز میآورم:.

همان طوری که میدانید این روزها در زندگی ما چندین مشکل است که رسماً مطرح است و در روزنامهها از مردم تقاضا میکنند که اظهار نظر کنند و راه چاره را نشان بدهند. از جمله آن مسائل که الآن مطرح است یکی افزایش روزافزون طلاق است. مسئله دیگر مسئله اصلاح انتخابات است. مسئله دیگر مسئله رانندگی است.

من نمیخواهم ادعا کنم به علل افزایش طلاق احاطه دارم و میتوانم همه را بیان کنم؛ بدون شک عوامل اجتماعی گوناگونی دخالت دارد. ولی اینقدر میدانم که عامل اصلی افزایش طلاقها از بین رفتن عنصر تقواست. اگر تقوا از میان مردم کم نشده بود و مردان و زنان، بی بند و بار نشده بودند اینقدر طلاق زیاد نمیشد. در زندگی قدیم نواقص و مشکلات بیشتری وجود داشت. حتماً مشکلاتی که در زندگی خانوادگی امروزی است در گذشته زیادتر بود، ولی در عین حال عنصر ایمان و تقوا بسیاری از آن مشکلات را حل میکرد. ولی ما امروز این عنصر را از دست دادهایم و با اینکه وسایل زندگی بهتر است با مشکلات بیشتری مواجه هستیم و حالا میخواهیم در همین مسئله افزایش طلاق مثلًا، به زورِ افزودن قید و بند