را از ظلمى كه پدرانشان كرده‌اند حفظ كرده باشد سزاوار است كه بر سلامتى دينشان خدا را شكر كنند و براى پدران خود اگر مسلمان بوده‌اند آمرزش بخواهند، امّا عجب به تبار چنان پدرانى نادانى محض است.

٦- عجب به زيادى فرزندان و چاكران و قبيله و خويشان و ياوران و پيروان است چنان كه كافران گفتند: نَحْنُ أَكْثَرُ أَمْوالًا وَ أَوْلاداً«٢٠٢» و مؤمنان در روز جنگ حنين گفتند:

«امروز به خاطر كمى عدد مغلوب نمى‌شويم»«٢٠٣» و درمانش مطالبى بود كه در تكبّر گفتيم و آن اين كه به ناتوانى خود و ناتوانى آنها بينديشد كه تمامشان بنده و عاجزند، و مالك نفع و ضرر خودشان نيستند و: كَمْ من فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ الله پس چگونه به آنها عجب مى‌كنند در حالى كه هرگاه بميرد از او جدا مى‌شوند و در قبرش خوار و تنها دفن مى‌شود و فرزند و خاندان و خويشاوند و اهل قبيله‌اش با او نمى‌مانند و او را تحويل مارها و كژدمها و كرمها مى‌دهند و نمى‌توانند به او كمكى بكنند، در حالى كه از هر زمان به آنان محتاج‌تر است. همچنين در روز قيامت از او مى‌گريزند: يَوْمَ يَفِرُّ الْمَرْءُ من أَخِيهِ وَ أُمِّهِ وَ أَبِيهِ وَ صاحِبَتِهِ وَ بَنِيهِ لِكُلِّ امْرِئٍ مِنْهُمْ يَوْمَئِذٍ شَأْنٌ يُغْنِيهِ«٢٠٤». پس چه خيرى است در كسى كه در سخت‌ترين حالاتت از تو جدا مى‌شود و از تو مى‌گريزد و چگونه (به آنها) عجب مى‌كنى در حالى كه در قبر و قيامت و بر صراط جز عملت و لطف خدا چيزى به حال تو سودمند نيست. پس چگونه بر كسى كه به تو نفعى ندارد اعتماد كرده و نعمتهاى (خدايى) را كه سود و زيان و مرگ و زندگى‌ات را در اختيار دارد فراموش مى‌كنى؟! ٧- عجب به مال است، چنان كه خداى متعال در خبر دادن از صاحب دو باغ‌

«٢٠٢» سباء / ٣٥: (گفتند) اموال و اولاد ما (از همه ) بيشتر است .

«٢٠٣» كمى پيش گذشت .

«٢٠٤» عبس / ٣٤ - ٣٧: در آن روز كه انسان از برادر خود فرار مى كند، (٣٤) و از مادر و پدرش ، (٣٥) و زن و فرزندش (٣٦) در آن روز هر كدام از آنها وضعى دارد كه او را كاملا به خود مشغول مى سازد. (٣٧)