راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٩٢ - ترك عبادات از بيم ريا و داخل شدن در آفتها
است، تا آنجا كه بعضى از انواع ريا مانند حركت مورچه است و بعضى پنهانتر از حركت مورچه و ريايى كه پنهانتر از حركت مورچه است درك نمىشود، مگر آن كه انسان سخت مراقبت كند و درك نمىشود مگر پس از آن كه تلاش بسيار كند.«١٣٠»
بنابراين چگونه آدمى بدون توجه و مواظبت قلب و امتحان نفس و جستجو در نيرنگهاى آن مىتواند طمع به درك و فهم آن داشته باشد؟
مواردى كه بايد مريد در حال عمل عبادى قبل و بعد آن قلب خود را به آن ملزم سازد
بايد بدانيم سزاوارترين چيزى كه لازم است مريد قلب خود را در ساير اوقات بدان ملزم سازد اين است كه در تمام عباداتش به علم خدا قناعت كند، و تنها كسى به علم خدا قناعت مىكند كه از خدا مىترسد و به او اميد دارد. اما كسى كه از ديگران مىترسد و به ديگران اميد مىبندد مىخواهد كه آنها از حالات خوب او آگاه شوند بنابراين اگر در اين درجه قرار گرفت بايد قلب خود را ملزم سازد كه از نظر عقل و ايمان آگاهى مردم از حالات خويش را ناخوشايند بداند، زيرا اگر چنين نكند در معرض خشم خدا قرار خواهد گرفت و لازم است در هنگام عبادتهاى سخت و مهمّ كه جز او ديگرى بر آن قادر نيست مواظب قلب خود باشد زيرا ممكن است نفس در آن هنگام بر اظهار عمل حريص شود
«١٣٠» در احياء العلوم آمده وليته ادرك بعد بذل المجهود