راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣١١ - نكوهش خودخواهى و اظهار علائم تكبّر

كسى نيست كه در شكمش مدفوع است. پس عمر گرفت: همانند شخص پوزشخواه‌ايى عمو تمام اعضاى من بر اين طرز راه رفتن عادت كرده تا آن را ياد گرفته‌ام.

روايت شده كه مطرب عبد الله بن شخّير مهلّب را ديد در حالى كه در جبّه خزى خودخواهانه حركت مى‌كرد. پس به او گفت: اى بنده خدا اين راه رفتنى است كه خدا و رسولش را به خشم مى‌آورد، مهلّب به او گفت: مرا نمى‌شناسى؟ گفت: تو را مى‌شناسم، آغازت نطفه‌اى پليد بودى و انجامت مردارى بدبو خواهى بود و در ميان دو پهلويت مدفوع حمل مى‌كنى. پس مهلّب برفت و آن طرز راه رفتن را ترك كرد.

مجاهده در تفسير آيه: ثُمَّ ذَهَبَ إِلى‌ أَهْلِهِ يَتَمَطَّى، گفته است: يعنى، خودخواهانه مى‌رفت.

حال كه نكوهش تكبّر را نقل كرديم بايد به نقل فضيلت تواضع بپردازيم.

شرح فضيلت تواضع‌

پيامبر خدا (ص) فرمود: «با عفو كردن، خدا بر عزّت بنده مى‌افزايد و هيچ كس براى خدا تواضع نكند جز اين كه خدا او را رفعت درجه بخشد.»«٤٢»

پيامبر (ص) فرمود: «هيچ كس نيست، جز اين كه دو فرشته با اوست و بر او لگامى است كه با آن وى را نگاه مى‌دارند. پس اگر او خود را بلند و والا شمارد آن لگام را مى‌كشند و مى‌گويند: خدايا او را پست و خوار كن و اگر نفس خود را پست شمارد مى‌گويند: خدايا او را بلندى درجه عطا كن.»«٤٣»