راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١١٤ - شرح ايثار و فضيلت آن

مرا به نمك و نان دعوت كرده و به خدا چيزى بر آنها نيفزوده است.

شرح ايثار و فضيلت آن‌

بايد دانست كه بخشندگى و بخل هر كدام به درجاتى تقسيم مى‌شوند. پس بالاترين درجات بخشندگى ايثار است، و آن بخشيدن مال با وجود نياز به آن است و سخاوت بخشش چيزى كه مورد نياز نيست به نيازمند يا غير نيازمند است و بخشيدن چيزى در حالى كه بدان نياز است مهمّتر است. همان طور كه سخاوت گاه به آنجا منتهى مى‌شود كه آدمى در عين نياز داشتن به ديگرى ببخشد، بخل نيز گاه به آنجا مى‌انجامد كه با نياز داشتن به خودش بخل مى‌ورزد، و چه بسا بخيلى كه مال را نگاه مى‌دارد و بيمار مى‌شود و خود را درمان نمى‌كند. و ميل به غذا دارد و فقط بخل از پرداخت بهاى غذا مانع از خوردن غذا مى‌شود و اگر رايگان به دست آورد آن را مى‌خورد. پس بخيل با داشتن نياز به خودش بخل مى‌ورزد و بخشنده ديگرى را بر خود ترجيح مى‌دهد با اين كه به آنچه مى‌بخشد محتاج است. پس ببين ميان دو مرد تا چه حد تفاوت وجود دارد، زيرا اخلاق از بخششهاى الهى است كه خدا به هر كس بخواهد آنها را مى‌دهد، در سخاوت بالاتر از ايثار درجه‌اى نيست و خدا صحابه را به آن ستوده و فرموده است: وَ يُؤْثِرُونَ عَلى‌ أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ كانَ بِهِمْ خَصاصَةٌ.«١٢٦»

پيامبر (ص) فرمود: «هر مردى كه ميل به خوردن غذايى داشته باشد و از خوردن آن صرف نظر كند و ديگرى را بر خود ترجيح دهد خداى او را بيامرزد.»«١٢٧»

عايشه گويد: پيامبر (ص) سه روز پى‌درپى از غذا سير نشد تا از دنيا رفت و اگر